K2O tác dụng với nước tạo ra KOH theo phương trình K2O + H2O → 2KOH. Đây là phản ứng hóa hợp giữa một oxit bazơ (kali oxit) và nước, tạo thành bazơ tan kali hiđroxit, xảy ra ngay ở nhiệt độ thường và tỏa nhiều nhiệt. Nắm chắc phản ứng K2O ra KOH giúp bạn giải nhanh các dạng bài tính khối lượng, nồng độ mol, nồng độ phần trăm và nhận biết tính chất chung của oxit bazơ. Dưới đây là phương trình, cách cân bằng, hiện tượng, tính chất của K2O và KOH, cùng 6 bài tập có lời giải chi tiết.
Phương trình K2O ra KOH
Phương trình hóa học đầy đủ khi cho K2O vào nước là K2O + H2O → 2KOH, với tỉ lệ mol 1 : 1 : 2.
K2O + H2O → 2KOH
| Thông tin | Chi tiết |
| Loại phản ứng | Phản ứng hóa hợp (oxit bazơ + nước → bazơ), không phải phản ứng oxi hóa – khử |
| Điều kiện | Nhiệt độ thường, không cần xúc tác |
| Đặc điểm | Phản ứng xảy ra mãnh liệt, tỏa nhiệt |
| Sản phẩm | Dung dịch KOH (bazơ tan, kiềm mạnh) |
| Tỉ lệ mol | 1 mol K2O + 1 mol H2O → 2 mol KOH |
| Khối lượng mol | M(K2O) = 94 g/mol; M(KOH) = 56 g/mol; M(H2O) = 18 g/mol |
Số oxi hóa của K (+1), O (−2) và H (+1) không thay đổi trước và sau phản ứng, nên đây là phản ứng hóa hợp thông thường. Tìm hiểu thêm về loại phản ứng này trong bài phản ứng hóa hợp là gì.

Cách cân bằng phương trình K2O + H2O → KOH
Cân bằng phương trình K2O ra KOH chỉ cần đặt hệ số 2 trước KOH để số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế bằng nhau. Các bước cụ thể:
- Viết sơ đồ: K2O + H2O → KOH.
- Đếm nguyên tử K: vế trái có 2 nguyên tử K (trong K2O), vế phải có 1. Đặt hệ số 2 trước KOH.
- Kiểm tra O và H: vế trái có 1 O (K2O) + 1 O (H2O) = 2 O và 2 H; vế phải 2KOH có 2 O và 2 H. Phương trình đã cân bằng.
Mẹo nhanh: mọi oxit kim loại kiềm dạng R2O khi tác dụng với nước đều theo khuôn R2O + H2O → 2ROH (ví dụ Na2O + H2O → 2NaOH, Li2O + H2O → 2LiOH). Xem thêm các mẹo cân bằng trong bài cách cân bằng phương trình hóa học; muốn hiểu vì sao kali có hóa trị I, bạn có thể đọc bài hóa trị là gì.

Hiện tượng khi cho K2O vào nước
Khi cho kali oxit vào nước, chất rắn tan nhanh, dung dịch nóng lên và có tính kiềm mạnh. Các hiện tượng dễ quan sát gồm:
- Chất rắn K2O tan dần khi tiếp xúc với nước, tạo thành dung dịch KOH trong suốt, không màu.
- Phản ứng tỏa nhiệt khiến nhiệt độ của dung dịch tăng rõ rệt.
- Không có khí thoát ra (khác với khi cho kim loại K vào nước, sinh khí H2).
- Dung dịch thu được làm quỳ tím chuyển sang màu xanh và phenolphtalein chuyển sang màu hồng.
Dung dịch KOH có pH lớn hơn 7 (thường rất cao với dung dịch đặc). Bạn có thể đọc thêm về thang đo này trong bài pH là gì và cách nhận biết bằng chỉ thị trong bài dung dịch làm quỳ tím chuyển sang màu xanh.
Tính chất của K2O và KOH cần nhớ
K2O là oxit bazơ điển hình, còn KOH là bazơ tan (kiềm mạnh); cả hai đều phản ứng với axit và oxit axit. Bảng dưới tóm tắt tính chất chính:
| Chất | Tính chất vật lý | Tính chất hóa học chính |
| K2O (kali oxit) | Chất rắn màu vàng nhạt, hút ẩm mạnh, nóng chảy ở khoảng 740 °C | Tác dụng với nước tạo KOH; với axit tạo muối và nước; với oxit axit tạo muối |
| KOH (kali hiđroxit) | Chất rắn màu trắng, tan rất tốt trong nước, hút ẩm, dễ chảy rữa | Làm đổi màu chất chỉ thị; tác dụng với axit, oxit axit và dung dịch muối |
Phản ứng tiêu biểu của K2O (oxit bazơ):
- K2O + 2HCl → 2KCl + H2O
- K2O + CO2 → K2CO3
- K2O + SO2 → K2SO3
Phản ứng tiêu biểu của KOH (bazơ mạnh):
- Với axit (phản ứng trung hòa): KOH + HCl → KCl + H2O
- Với oxit axit: 2KOH + CO2 → K2CO3 + H2O (dư KOH); KOH + CO2 → KHCO3 (dư CO2)
- Với dung dịch muối: 2KOH + CuSO4 → Cu(OH)2↓ (xanh lam) + K2SO4
Đối lập với oxit bazơ là nhóm oxit tác dụng với dung dịch kiềm, bạn có thể so sánh trong bài oxit axit là gì. Trong thực tế, hàm lượng kali trong phân bón (như kali clorua, kali sunfat) thường được quy đổi và ghi theo % K2O. Kali là kim loại kiềm; đọc thêm bài kim loại kiềm là gì.
Ngoài phản ứng K2O ra KOH, kali hiđroxit còn được tạo từ kim loại kali (2K + 2H2O → 2KOH + H2↑, có khí thoát ra) hoặc trong công nghiệp bằng điện phân dung dịch KCl có màng ngăn (2KCl + 2H2O → 2KOH + H2↑ + Cl2↑).
Bài tập tính theo phương trình K2O ra KOH
Các bài tập dưới đây đều dựa trên tỉ lệ 1 mol K2O tạo 2 mol KOH, dùng nguyên tử khối làm tròn K = 39, O = 16, H = 1, Cl = 35,5, C = 12 như trong sách giáo khoa.
Bài 1: Cho 9,4 gam K2O tác dụng hết với nước. Tính khối lượng KOH thu được.
Lời giải:
- M(K2O) = 2 × 39 + 16 = 94 g/mol → n(K2O) = 9,4 : 94 = 0,1 mol.
- Theo phương trình: n(KOH) = 2 × n(K2O) = 0,2 mol.
- M(KOH) = 39 + 16 + 1 = 56 g/mol → m(KOH) = 0,2 × 56 = 11,2 gam.

Bài 2: Hòa tan 18,8 gam K2O vào nước được 500 ml dung dịch. Tính nồng độ mol của dung dịch KOH.
Lời giải:
- n(K2O) = 18,8 : 94 = 0,2 mol → n(KOH) = 2 × 0,2 = 0,4 mol.
- Đổi 500 ml = 0,5 lít → CM(KOH) = 0,4 : 0,5 = 0,8 M.
Bài 3: Hòa tan 4,7 gam K2O vào 195,3 gam nước. Tính nồng độ phần trăm của dung dịch KOH.
Lời giải:
- n(K2O) = 4,7 : 94 = 0,05 mol → n(KOH) = 0,1 mol → m(KOH) = 0,1 × 56 = 5,6 gam.
- Phản ứng không sinh khí hay kết tủa nên m(dung dịch) = 4,7 + 195,3 = 200 gam.
- C%(KOH) = 5,6 : 200 × 100% = 2,8%.
Bài 4: Cho 9,4 gam K2O vào nước được dung dịch X. Tính thể tích dung dịch HCl 1M cần để trung hòa hết X và khối lượng muối tạo thành.
Lời giải:
- n(K2O) = 0,1 mol → n(KOH) = 0,2 mol.
- KOH + HCl → KCl + H2O → n(HCl) = n(KCl) = 0,2 mol.
- V(HCl) = 0,2 : 1 = 0,2 lít = 200 ml.
- M(KCl) = 39 + 35,5 = 74,5 g/mol → m(KCl) = 0,2 × 74,5 = 14,9 gam.
Bài 5: Dẫn 4,4 gam khí CO2 vào dung dịch chứa 0,2 mol KOH (tạo từ 9,4 gam K2O). Tính khối lượng muối thu được.
Lời giải:
- n(CO2) = 4,4 : 44 = 0,1 mol. Tỉ lệ n(KOH) : n(CO2) = 0,2 : 0,1 = 2 → chỉ tạo muối trung hòa K2CO3.
- 2KOH + CO2 → K2CO3 + H2O → n(K2CO3) = n(CO2) = 0,1 mol.
- M(K2CO3) = 2 × 39 + 12 + 3 × 16 = 138 g/mol → m(K2CO3) = 0,1 × 138 = 13,8 gam.
Bài 6: Cho 4,7 gam oxit của một kim loại kiềm R (công thức R2O) tác dụng hết với nước, thu được 5,6 gam bazơ ROH. Xác định R.
Lời giải:
- R2O + H2O → 2ROH → n(ROH) = 2 × n(R2O).
- Ta có: 5,6 : (R + 17) = 2 × 4,7 : (2R + 16) → 5,6 × (2R + 16) = 9,4 × (R + 17).
- 11,2R + 89,6 = 9,4R + 159,8 → 1,8R = 70,2 → R = 39.
- Vậy R là kali (K), oxit là K2O. Kiểm tra: n(K2O) = 0,05 mol → n(KOH) = 0,1 mol → m(KOH) = 5,6 gam, đúng đề bài.
Lưu ý an toàn: K2O và KOH đều có tính ăn mòn mạnh, gây bỏng da và tổn thương mắt. Khi làm thí nghiệm cần đeo găng tay, kính bảo hộ, cho chất rắn vào nước từ từ và làm theo hướng dẫn của giáo viên.

Câu hỏi thường gặp
K2O ra KOH phương trình là gì?
Phương trình là K2O + H2O → 2KOH, xảy ra ở nhiệt độ thường và tỏa nhiệt.
K2O + H2O là phản ứng gì?
Đây là phản ứng hóa hợp giữa oxit bazơ và nước, tạo thành bazơ tan. Số oxi hóa các nguyên tố không đổi nên không phải phản ứng oxi hóa – khử.
K2O có tan trong nước không?
Có. K2O tác dụng mạnh với nước tạo dung dịch KOH, phản ứng tỏa nhiệt và không sinh khí.
K2O là oxit gì?
K2O (kali oxit) là oxit bazơ, tác dụng với nước, axit và oxit axit.
Dung dịch KOH làm quỳ tím đổi màu gì?
Dung dịch KOH là bazơ mạnh nên làm quỳ tím chuyển màu xanh và phenolphtalein chuyển màu hồng.
1 mol K2O tạo bao nhiêu mol KOH?
1 mol K2O tác dụng với nước tạo 2 mol KOH, tương ứng 94 gam K2O tạo 112 gam KOH.
Kết luận
Phản ứng K2O ra KOH tuân theo phương trình K2O + H2O → 2KOH, là phản ứng hóa hợp tỏa nhiệt giữa oxit bazơ và nước, tạo bazơ tan có tính kiềm mạnh. Bạn chỉ cần nhớ tỉ lệ 1 mol K2O tạo 2 mol KOH, cùng M(K2O) = 94 và M(KOH) = 56, là đã giải được hầu hết dạng bài tính khối lượng, nồng độ mol, nồng độ phần trăm hay trung hòa axit. Đừng quên các lưu ý an toàn khi làm thí nghiệm với chất kiềm.
Xem thêm:





