DDoS (Distributed Denial of Service – tấn công từ chối dịch vụ phân tán) là một hình thức tấn công mạng trong đó kẻ xấu dùng một lượng lớn máy tính, thiết bị (thường là mạng máy tính ma – botnet) để gửi hàng loạt yêu cầu truy cập dồn dập vào một website hoặc máy chủ, làm nó quá tải và không thể phục vụ người dùng thật. Kết quả là website bị chậm, gián đoạn hoặc sập hoàn toàn. DDoS không đánh cắp dữ liệu mà nhằm làm tê liệt dịch vụ, gây thiệt hại về hoạt động và uy tín. Đây là một mối đe dọa phổ biến với website, dịch vụ trực tuyến và cần các biện pháp phòng chống chuyên biệt. Bài viết này giải thích DDoS là gì, cách hoạt động và cách phòng chống.
DDoS là gì?
DDoS là viết tắt của Distributed Denial of Service – tấn công từ chối dịch vụ phân tán. Đây là một hình thức tấn công mạng nhằm làm cho một website, máy chủ hoặc dịch vụ trực tuyến bị quá tải và ngừng hoạt động, khiến người dùng thật không thể truy cập được. Cách thức là kẻ tấn công điều khiển một lượng rất lớn máy tính, thiết bị (đã bị chiếm quyền, tạo thành mạng máy tính ma gọi là botnet) để đồng loạt gửi hàng loạt yêu cầu truy cập giả đến mục tiêu.
Khi số lượng yêu cầu vượt quá khả năng xử lý, máy chủ bị nghẽn, chậm chạp rồi sập – giống như một cửa hàng bị hàng nghìn người giả vờ chen vào cùng lúc khiến khách thật không vào được. Chữ “phân tán” (Distributed) trong DDoS chỉ việc tấn công đến từ nhiều nguồn khác nhau cùng lúc, khiến khó ngăn chặn hơn so với tấn công từ một nguồn (DoS).
Khác với nhiều loại tấn công khác, DDoS không nhằm đánh cắp dữ liệu mà nhằm làm gián đoạn, tê liệt dịch vụ – gây thiệt hại về doanh thu, uy tín và trải nghiệm người dùng. Hiểu DDoS là gì giúp bạn nắm được một trong những mối đe dọa phổ biến với website và dịch vụ trực tuyến. Đây là kiến thức an ninh mạng quan trọng.
DDoS hoạt động như thế nào?
Một cuộc tấn công DDoS thường diễn ra theo các bước sau. Đầu tiên, kẻ tấn công xây dựng một botnet – mạng lưới gồm nhiều máy tính, thiết bị (máy tính, camera, thiết bị IoT) đã bị nhiễm mã độc và bị điều khiển từ xa mà chủ nhân không hề hay biết. Khi ra lệnh tấn công, kẻ tấn công điều khiển toàn bộ botnet đồng loạt gửi lượng lớn yêu cầu (truy cập, dữ liệu) đến mục tiêu. Vì các yêu cầu đến từ hàng nghìn, hàng triệu nguồn khác nhau và trông giống lưu lượng thật, máy chủ khó phân biệt đâu là người dùng thật, đâu là tấn công.
Lượng truy cập khổng lồ này làm cạn kiệt tài nguyên máy chủ (băng thông, bộ nhớ, khả năng xử lý), khiến dịch vụ chậm dần rồi ngừng đáp ứng. Có nhiều kiểu tấn công DDoS: tấn công làm nghẽn băng thông (gửi lượng dữ liệu lớn), tấn công vào giao thức, hay tấn công vào tầng ứng dụng (gửi yêu cầu phức tạp làm tốn tài nguyên xử lý). Điểm chung là đều nhằm làm mục tiêu quá tải. Chính sự “phân tán” từ nhiều nguồn khiến DDoS rất khó chặn – không thể đơn giản chặn một địa chỉ. Hiểu cách DDoS hoạt động giúp bạn thấy được vì sao đây là mối đe dọa khó đối phó. Đây là kiến thức nền hữu ích về an ninh mạng.
Tác hại của tấn công DDoS
- Website, dịch vụ bị sập: người dùng thật không truy cập được.
- Thiệt hại doanh thu: gián đoạn kinh doanh trực tuyến, mất giao dịch.
- Tổn hại uy tín: khách hàng mất niềm tin khi dịch vụ hay gián đoạn.
- Chi phí khắc phục: tốn kém để phục hồi và tăng cường bảo mật.
- Che giấu tấn công khác: đôi khi DDoS dùng để đánh lạc hướng cho tấn công khác.
Cách phòng chống DDoS
Phòng chống DDoS đòi hỏi các biện pháp kỹ thuật, thường do nhà cung cấp dịch vụ và quản trị hệ thống thực hiện. Một số biện pháp phổ biến gồm:
- Dùng dịch vụ chống DDoS – các dịch vụ chuyên dụng (như CDN, tường lửa ứng dụng web, dịch vụ chống DDoS của nhà cung cấp đám mây) có khả năng phát hiện và lọc lưu lượng tấn công trước khi đến máy chủ.
- Phân tán hạ tầng – dùng nhiều máy chủ, mạng phân phối nội dung (CDN) để chia tải, tăng khả năng chịu đựng.
- Giám sát lưu lượng – theo dõi để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và phản ứng kịp thời.
- Cấu hình tường lửa, giới hạn tốc độ – chặn hoặc hạn chế lưu lượng đáng ngờ.
- Lên kế hoạch ứng phó – có phương án sẵn sàng khi bị tấn công.
Với người dùng cá nhân, cách góp phần là giữ thiết bị an toàn (không để máy bị nhiễm mã độc thành một phần botnet) bằng cách cài phần mềm bảo mật, cập nhật thiết bị, không tải phần mềm lậu. Với doanh nghiệp có website, nên hợp tác với nhà cung cấp dịch vụ có giải pháp chống DDoS. Hiểu các cách phòng chống này giúp bạn hoặc tổ chức của bạn giảm thiểu rủi ro. Đây là thông tin tham khảo hữu ích.
Các kiểu tấn công DDoS phổ biến
Tấn công DDoS có nhiều kiểu khác nhau, nhắm vào các “điểm yếu” khác nhau của hệ thống.
- Thứ nhất là tấn công gây nghẽn băng thông (volumetric) – kẻ tấn công gửi một lượng dữ liệu khổng lồ để làm nghẽn đường truyền, khiến lưu lượng thật không lọt qua được; đây là kiểu phổ biến và dễ hình dung nhất (như đổ quá nhiều nước vào một ống nhỏ).
- Thứ hai là tấn công vào giao thức (protocol) – lợi dụng điểm yếu trong các giao thức mạng để làm cạn kiệt tài nguyên của máy chủ, thiết bị mạng (như tường lửa, bộ cân bằng tải).
- Thứ ba là tấn công tầng ứng dụng (application layer) – gửi các yêu cầu trông giống người dùng thật nhưng phức tạp, tốn nhiều tài nguyên xử lý, nhắm vào ứng dụng web; kiểu này tinh vi và khó phát hiện hơn vì lưu lượng giống thật.
Nhiều cuộc tấn công còn kết hợp nhiều kiểu cùng lúc để tăng hiệu quả và khó phòng chống. Việc hiểu các kiểu tấn công giúp các chuyên gia bảo mật lựa chọn giải pháp phòng chống phù hợp cho từng loại. Với người dùng thông thường, không cần đi sâu vào kỹ thuật, nhưng biết rằng DDoS có nhiều dạng giúp bạn hiểu vì sao đây là mối đe dọa phức tạp. Đây là kiến thức mở rộng về an ninh mạng.
Câu hỏi thường gặp về DDoS
DDoS là gì?
Là tấn công từ chối dịch vụ phân tán, làm website/máy chủ quá tải bằng lượng lớn yêu cầu giả để nó sập.
DDoS khác DoS thế nào?
DoS tấn công từ một nguồn; DDoS tấn công từ nhiều nguồn phân tán (botnet), khó chặn hơn.
DDoS có đánh cắp dữ liệu không?
Không; DDoS nhằm làm gián đoạn, tê liệt dịch vụ chứ không đánh cắp dữ liệu.
Botnet là gì?
Là mạng lưới nhiều thiết bị bị nhiễm mã độc, bị điều khiển từ xa để thực hiện tấn công DDoS.
Tác hại của DDoS là gì?
Làm website sập, thiệt hại doanh thu, tổn hại uy tín và tốn chi phí khắc phục.
Làm sao phòng chống DDoS?
Dùng dịch vụ chống DDoS, CDN, giám sát lưu lượng, cấu hình tường lửa và lên kế hoạch ứng phó.
Người dùng cá nhân có liên quan gì đến DDoS?
Có; nên giữ thiết bị an toàn để không bị nhiễm mã độc trở thành một phần botnet.
Có ngăn chặn hoàn toàn DDoS được không?
Khó ngăn tuyệt đối, nhưng các giải pháp chuyên dụng giúp giảm thiểu và chống đỡ hiệu quả.
Kết luận
Tóm lại, DDoS là tấn công từ chối dịch vụ phân tán, dùng botnet gửi lượng lớn yêu cầu làm website/máy chủ quá tải và sập – phòng chống bằng dịch vụ chống DDoS, CDN, giám sát và giữ thiết bị an toàn. Hiểu về DDoS giúp bạn nắm được mối đe dọa với dịch vụ trực tuyến và cách giảm thiểu. Mời bạn tham khảo thêm các thuật ngữ liên quan như Malware là gì, Hosting là gì và Phishing là gì trên chuyên mục tin tức của Hoàng Hà Mobile.
Xem thêm:
Địa chỉ IP là gì? Cách xem địa chỉ IP chính xác trên máy tính, điện thoại
