Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (hiệu lực từ 01/01/2025), bằng lái xe hạng B1 cấp mới chỉ được lái xe mô tô ba bánh và các loại xe của hạng A1 (mô tô hai bánh đến 125 cm³ hoặc công suất điện đến 11 kW), không còn được lái ô tô. Riêng bằng B1 cấp trước 01/01/2025 vẫn được lái ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ lái) và ô tô tải dưới 3.500 kg như trước, theo thời hạn ghi trên giấy phép. Vì vậy, cùng là “bằng B1” nhưng quyền lái xe phụ thuộc vào ngày cấp ghi trên giấy phép của bạn.
Tóm tắt nhanh:
- B1 mới (từ 01/01/2025): lái xe mô tô ba bánh và các xe hạng A1; đủ 18 tuổi; không thời hạn.
- B1 cũ (cấp trước 01/01/2025): vẫn lái ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể lái xe), ô tô tải dưới 3.500 kg, không hành nghề lái xe.
- B1 số tự động cũ: chỉ lái ô tô số tự động trong phạm vi trên.
- Đổi bằng: không bắt buộc; nếu có nhu cầu, B1 cũ đổi sang hạng B (hoặc C1 kèm chứng chỉ máy kéo).
Bằng B1 là gì?
Bằng B1 là một hạng giấy phép lái xe. Phạm vi của hạng B1 đã thay đổi hoàn toàn kể từ khi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hiệu lực ngày 01/01/2025:
- Trước 01/01/2025: B1 là bằng lái ô tô dành cho người không hành nghề lái xe (chia thành B1 số tự động và B1 số sàn).
- Từ 01/01/2025: theo Điều 57 của luật, hạng B1 cấp cho người lái xe mô tô ba bánh và các loại xe quy định cho giấy phép lái xe hạng A1.
Vì vậy, khi hỏi “bằng B1 lái được xe gì”, bạn cần xác định bằng của mình được cấp trước hay sau ngày 01/01/2025.
Bằng B1 mới lái được những loại xe nào?
Bằng B1 cấp từ ngày 01/01/2025 được điều khiển:
- Xe mô tô ba bánh: các loại xe ba bánh có động cơ được phép tham gia giao thông.
- Xe của hạng A1: xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh đến 125 cm³ hoặc công suất động cơ điện đến 11 kW, ví dụ phần lớn xe tay ga, xe số phổ thông.
Bằng B1 mới không được lái ô tô. Muốn lái ô tô con chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ lái), bạn cần bằng hạng B. Phạm vi xe hạng A1 và các hạng bằng mô tô khác được tổng hợp trong bài các loại bằng lái xe máy theo luật mới.
Bằng B1 cũ cấp trước 2025 còn lái ô tô được không?
Có. Theo quy định chuyển tiếp tại Điều 89 của luật, giấy phép lái xe cấp trước ngày 01/01/2025 được tiếp tục sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép. Nếu chưa đổi, phạm vi được lái như sau:
| Loại bằng cũ | Được tiếp tục lái |
|---|---|
| B1 số tự động (không hành nghề lái xe) | Ô tô số tự động chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ lái); ô tô tải số tự động, kể cả ô tô tải chuyên dùng, dưới 3.500 kg |
| B1 (không hành nghề lái xe) | Ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ lái); ô tô tải, máy kéo kéo rơ moóc có khối lượng hàng chuyên chở dưới 3.500 kg |
| B2 | Phạm vi tương tự B1, đồng thời được hành nghề lái xe |
Nói cách khác, người đã có bằng B1 trước năm 2025 không bị mất quyền lái ô tô và không phải thi lại.
Thời hạn của bằng B1 cũ
Thời hạn của bằng B1 cũ được ghi ngay trên giấy phép. Theo quy định áp dụng trước năm 2025, bằng B1 thường có thời hạn đến khi người lái đủ 55 tuổi (nữ) hoặc 60 tuổi (nam); người được cấp khi đã trên 45 tuổi (nữ) hoặc trên 50 tuổi (nam) thì bằng có thời hạn 10 năm. Bằng B2 cũ có thời hạn 10 năm kể từ ngày cấp. Khi bằng sắp hết hạn, bạn làm thủ tục đổi sang hạng mới để tiếp tục lái ô tô.
Bằng B1 cũ có phải đổi sang bằng mới không?
Không bắt buộc. Việc đổi, cấp lại chỉ thực hiện khi người có bằng có nhu cầu (ví dụ bằng hết hạn, bị mất hoặc hư hỏng). Khi đổi, hạng bằng mới được quy định như sau:
- B1 số tự động cũ đổi sang hạng B, nhưng chỉ được lái xe ô tô số tự động.
- B1 hoặc B2 cũ đổi sang hạng B hoặc C1, kèm chứng chỉ theo quy định nếu cần tiếp tục điều khiển máy kéo có khối lượng hàng chuyên chở đến 3.500 kg.
Bạn có thể kiểm tra hạng và thời hạn bằng hiện tại theo hướng dẫn tra cứu giấy phép lái xe, hoặc xem bằng lái tích hợp trên ứng dụng VNeID.
So sánh bằng B1 và bằng B
| Tiêu chí | Bằng B1 (mới) | Bằng B |
|---|---|---|
| Loại xe | Mô tô ba bánh, xe hạng A1 | Ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể lái), ô tô tải và ô tô chuyên dùng đến 3.500 kg, kéo rơ moóc đến 750 kg |
| Tuổi tối thiểu | 18 tuổi | 18 tuổi |
| Thời hạn | Không thời hạn | 10 năm |
| Phân biệt hành nghề lái xe | Không | Không (gộp phạm vi B1 và B2 cũ) |
Hạng B mới gộp phạm vi của B1 và B2 cũ ở nhóm ô tô con, không còn phân biệt người hành nghề hay không hành nghề lái xe.
Điều kiện thi bằng B1 mới
- Tuổi: đủ 18 tuổi trở lên.
- Sức khỏe: đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định của Bộ Y tế, có giấy khám sức khỏe dành cho người lái xe.
- Hồ sơ: đơn đề nghị học, sát hạch; bản sao giấy tờ tùy thân; giấy khám sức khỏe; ảnh theo yêu cầu của cơ sở đào tạo.
- Sát hạch: lý thuyết và thực hành theo nội dung của hạng B1.
Thực tế, nhu cầu thi B1 mới không lớn vì phần lớn người dân chỉ cần bằng A1 để đi xe máy phổ thông, hoặc bằng B để lái ô tô. B1 mới phù hợp với người cần điều khiển xe mô tô ba bánh.
Nên thi bằng B1 hay bằng A1, bằng B?
Lựa chọn phụ thuộc vào loại xe bạn thực sự cần điều khiển.
- Chỉ đi xe máy phổ thông (đến 125 cm³): thi bằng A1 là đủ, chi phí và thời gian học thấp hơn.
- Cần lái xe mô tô ba bánh: thi bằng B1; bằng này cũng bao gồm luôn phạm vi của A1.
- Đi xe mô tô phân khối lớn trên 125 cm³: cần bằng hạng A.
- Lái ô tô con: thi bằng B; bằng B không bao gồm xe máy nên bạn vẫn cần bằng A1 hoặc A nếu đi xe máy.
Lái xe sai hạng bằng bị xử phạt thế nào?
Người có bằng B1 mới mà lái ô tô bị coi là điều khiển xe không có giấy phép lái xe phù hợp và bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Mức phạt cụ thể phụ thuộc loại xe và hành vi, nên bạn cần xác định đúng hạng bằng trước khi lái. Ngoài ra, nên thường xuyên kiểm tra phạt nguội nếu bạn đi xe thường xuyên trên các tuyến có camera.
Câu hỏi thường gặp về bằng B1
Bằng B1 lái được những loại xe nào?
Bằng B1 cấp từ 01/01/2025 lái được xe mô tô ba bánh và xe của hạng A1. Bằng B1 cấp trước 2025 vẫn lái được ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể lái xe) và ô tô tải dưới 3.500 kg.
Bằng B1 mới có lái được ô tô không?
Không. Bằng B1 cấp từ ngày 01/01/2025 không được lái ô tô; muốn lái ô tô con bạn cần bằng hạng B.
Bằng B1 cũ có còn giá trị không?
Có. Bằng B1 cấp trước 01/01/2025 tiếp tục được sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép, với phạm vi xe như trước đây.
Bằng B1 có thời hạn bao lâu?
Bằng B1 cấp mới không có thời hạn. Bằng B1 cũ có thời hạn theo ngày ghi trên giấy phép, thường đến khi người lái đủ 55 tuổi (nữ) hoặc 60 tuổi (nam).
Bằng B1 số tự động cũ đổi sang hạng gì?
Bằng B1 số tự động cũ khi đổi sẽ được cấp hạng B nhưng chỉ được lái ô tô số tự động.
Bao nhiêu tuổi thì được thi bằng B1?
Người đủ 18 tuổi trở lên được cấp giấy phép lái xe hạng B1 theo quy định mới.
Kết luận
Từ ngày 01/01/2025, bằng B1 mới chỉ dành cho xe mô tô ba bánh và xe hạng A1, không còn lái ô tô. Người đã có bằng B1 cấp trước 2025 vẫn được lái ô tô đến 8 chỗ (không kể lái xe) và xe tải dưới 3.500 kg theo thời hạn ghi trên bằng, không cần thi lại và không bắt buộc đổi. Nếu muốn lái ô tô, người học mới nên thi thẳng bằng hạng B.
Xem thêm:
Các loại bằng lái xe máy theo luật mới: A1, A, B1, điều kiện và thủ tục thi
3 loại ảnh tuyệt đối không nên lưu vào điện thoại di động: Ảnh CCCD, bằng lái xe và?
