Máy in bị sọc ngang thường do một bộ phận quay bên trong máy để lại vết lặp lại sau mỗi vòng quay (máy laser) hoặc do đầu phun bị tắc, giấy kéo không đều (máy in phun). Đo khoảng cách giữa các sọc và in một trang kiểm tra là hai cách nhanh nhất để biết lỗi nằm ở hộp mực, trục hay đầu phun, trước khi quyết định tự sửa hay mang đi bảo hành.
Tóm tắt nhanh:
- Máy laser: sọc ngang đen hoặc xám lặp đều thường do trống mực, trục sạc, trục từ hoặc cụm sấy.
- Máy in phun: sọc trắng hoặc sọc ngang mờ thường do đầu phun tắc, sắp hết mực hoặc đầu in lệch.
- Cách khoanh vùng nhanh: đo khoảng cách giữa hai sọc lặp lại và đối chiếu tài liệu của hãng.
- Thử trước: in trang kiểm tra từ máy, lắc lại hộp mực, chạy vệ sinh đầu phun; chỉ mang đi sửa khi đã thay hộp mực mà vẫn sọc.
Sọc ngang trên bản in là gì và khác sọc dọc thế nào?
Sọc ngang là những vạch chạy song song với cạnh ngắn của tờ giấy, tức là vuông góc với hướng giấy đi ra khỏi máy. Sọc dọc thì ngược lại, chạy dọc theo chiều giấy đi. Phân biệt đúng hai loại này giúp bạn khoanh vùng bộ phận lỗi nhanh hơn rất nhiều.
Với máy in laser, trống mực, trục sạc, trục từ và cụm sấy đều là các trục quay ngang thân giấy. Một vết xước hay vết bẩn trên trục sẽ in lại mỗi khi trục quay hết một vòng, tạo thành các sọc ngang lặp đều. Sọc dọc thì thường đến từ một điểm cố định như lưỡi gạt mực bị mẻ, vết xước chạy dọc trên trống hoặc gương quét laser bám bụi.
Với máy in phun, đầu in chạy qua lại theo chiều ngang trang giấy. Khi một số lỗ phun bị tắc hoặc giấy bị kéo lệch nhịp, mỗi lượt quét sẽ để lại một dải trắng hoặc dải nhạt màu chạy ngang.
| Dạng sọc nhìn thấy | Thường gặp ở | Nguyên nhân hay gặp |
|---|---|---|
| Sọc đen ngang hoặc sọc xám, cách đều nhau | Máy laser | Trống mực xước, trục sạc bẩn, trục từ hoặc cụm sấy có vết |
| Sọc trắng ngang hoặc sọc ngang mờ, lặp theo từng dải | Máy in phun | Đầu phun tắc một phần, sắp hết mực |
| Dải đậm nhạt xen kẽ khắp trang | Máy in phun | Bánh xe kéo giấy trượt, sai loại giấy, đầu in lệch |
| Một vạch ngang duy nhất, không lặp | Cả hai loại | Giấy bị kẹt hoặc khựng một lần khi đi qua máy |
| Sọc dọc chạy suốt trang | Máy laser | Gạt mực mòn, trống xước dọc (khác với sọc ngang) |
Vì sao máy in laser bị sọc ngang?
Máy in laser bị sọc ngang chủ yếu do một trong năm bộ phận quay bị bẩn, xước hoặc mòn: trống mực, trục sạc, trục từ, cụm sấy và các trục kéo giấy. Ngoài ra, hộp mực đổ lại kém chất lượng hoặc bị rò mực cũng gây sọc ngang không đều.
- Trống mực (drum) bị xước hoặc mòn: trống là trục nhạy sáng, nơi hình ảnh được tạo ra trước khi chuyển sang giấy. Vết xước hay mảng mòn trên trống sẽ in thành sọc ngang hoặc đốm lặp lại đều trên trang.
- Trục sạc (trục cao su nạp điện) bẩn: trục này nạp điện đều lên bề mặt trống. Khi bám mực thừa hoặc bụi giấy, trống được nạp điện không đều và bản in xuất hiện vạch ngang mờ.
- Trục từ bị bám bẩn hoặc lão hóa: trục từ đưa mực lên trống. Lớp mực trên trục không đều sẽ tạo dải đậm nhạt chạy ngang.
- Cụm sấy (fuser) có vết hoặc mòn: cụm sấy dùng nhiệt và áp lực để ép mực dính vào giấy. Bao sấy hoặc lô ép bị xước sẽ để lại vạch ngang, có khi kèm vết mực quệt được bằng tay.
- Hộp mực rò hoặc đổ mực không chuẩn: mực đổ quá đầy, sai loại mực hoặc hộp đã qua nhiều lần đổ dễ làm mực rơi vãi trong máy, gây sọc và đốm bẩn bất thường.
Làm sao biết linh kiện nào gây sọc ngang?
Khoảng cách giữa hai sọc ngang lặp lại liên tiếp xấp xỉ bằng chu vi của trục gây lỗi, nên chỉ cần một cây thước là bạn đã đoán được bộ phận nào có vấn đề. Các hãng máy in đều có bảng tra khoảng cách này trong tài liệu hỗ trợ của từng dòng máy.
- In một trang có nhiều vùng tô kín hoặc văn bản dày đặc để sọc hiện rõ.
- Đo khoảng cách từ mép trên của một sọc đến mép trên của sọc kế tiếp cùng kiểu, tính bằng milimét.
- Đo thêm ở hai, ba vị trí khác trên trang để chắc chắn khoảng cách lặp lại ổn định.
- Tìm tài liệu hỗ trợ của đúng mã máy với từ khóa “repetitive defect” hoặc “defect ruler” (thước lỗi lặp lại) trên trang của hãng, rồi đối chiếu số đo.
- Nếu khoảng cách trùng với trống, trục sạc hay trục từ, thường chỉ cần thay hộp mực hoặc cụm trống. Nếu trùng với cụm sấy, nên mang máy đến kỹ thuật viên.
Ví dụ, trang hỗ trợ của HP cho dòng LaserJet M855 ghi khoảng lặp khoảng 41 mm ứng với trục sạc, 47 mm ứng với trục từ, 75 mm ứng với bao sấy và 94 mm ứng với lô ép hoặc trống mực. Các con số này chỉ đúng với dòng máy đó; máy Canon, Brother hay HP đời khác có chu vi trục khác, nên bạn cần tra đúng tài liệu cho máy của mình.
Vì sao máy in phun bị sọc ngang?
Máy in phun bị sọc ngang chủ yếu do đầu phun bị tắc một phần, khiến mỗi lượt quét thiếu một dải mực. Các nguyên nhân khác gồm mực sắp hết, đầu in lệch sau khi thay hộp mực, chọn sai loại giấy trong cài đặt và bánh xe kéo giấy bị trượt.
- Đầu phun tắc: thường gặp trên máy in phun Epson, Canon, HP, Brother khi mực khô lại ở các lỗ phun khi máy lâu không in, đặc biệt ở môi trường nóng. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
- Mực sắp hết hoặc có bọt khí: với máy dùng bình mực ngoài, ống dẫn có bọt khí hay mực xuống chậm cũng tạo dải trắng.
- Đầu in chưa căn chỉnh: sau khi thay hộp mực hoặc di chuyển máy, các lượt quét có thể chồng lấn sai, tạo dải đậm nhạt.
- Sai loại giấy trong cài đặt: chọn giấy ảnh nhưng lại in giấy thường (hoặc ngược lại) làm lượng mực và tốc độ kéo giấy không khớp.
- Bánh xe kéo giấy mòn hoặc bẩn: giấy đi không đều nhịp, các dải in bị hở hoặc chồng lên nhau.
Cách khắc phục máy in bị sọc ngang tại nhà
Hãy xử lý theo thứ tự từ dễ đến khó: in trang kiểm tra, vệ sinh hoặc lắc lại hộp mực, chạy chức năng làm sạch đầu phun, căn chỉnh đầu in, kiểm tra cài đặt giấy, rồi mới tính đến thay hộp mực hay cụm trống.
- In trang kiểm tra. Máy laser thường có trang cấu hình hoặc trang chất lượng in (Print Quality Page) in trực tiếp từ nút trên máy. Máy in phun có mẫu kiểm tra đầu phun (Nozzle Check). Nếu trang in từ máy vẫn sọc, lỗi nằm ở phần cứng chứ không phải file hay driver.
- Tháo và lắc nhẹ hộp mực laser. Lắc ngang hộp mực 5–6 lần để mực phân bố đều, lau sạch tiếp điểm bằng khăn khô rồi lắp lại. Không chạm tay vào bề mặt trống.
- Chạy làm sạch đầu phun (máy in phun). Vào phần mềm driver trên máy tính, chọn mục bảo trì (thường tên Maintenance hoặc Utility tùy hãng), chạy Head Cleaning (vệ sinh đầu in) rồi in lại mẫu kiểm tra. Mỗi lần làm sạch tốn một ít mực, nên chỉ chạy 2–3 lần liên tiếp rồi để máy nghỉ vài giờ.
- Căn chỉnh đầu in. Cũng trong mục bảo trì, chọn Print Head Alignment và làm theo hướng dẫn trên màn hình.
- Kiểm tra cài đặt in. Đặt đúng loại giấy đang dùng, chọn chất lượng Chuẩn hoặc Cao thay vì Nháp (Draft), tắt chế độ tiết kiệm mực nếu có.
- Thay hộp mực hoặc cụm trống. Nếu số đo khoảng lặp trùng với trống, trục sạc hoặc trục từ, thay hộp mực mới (hoặc cụm trống với máy tách rời trống và mực) thường giải quyết dứt điểm.
Máy in bị sọc ngang: khi nào tự sửa, khi nào mang đi sửa?
Bạn có thể tự xử lý khi sọc đến từ hộp mực, đầu phun hoặc cài đặt in; nên mang máy đi sửa khi sọc liên quan đến cụm sấy, bánh kéo giấy hoặc vẫn còn sau khi đã thay hộp mực mới. Bảng dưới gom các tình huống thường gặp.
| Tình huống | Nguyên nhân khả dĩ | Tự làm được | Nên gọi kỹ thuật khi |
|---|---|---|---|
| Sọc ngang xuất hiện ngay sau khi đổ mực | Mực sai loại, đổ quá đầy, hộp rò | Lắp lại hộp mực cũ hoặc hộp chính hãng để so | Mực rơi vãi nhiều bên trong máy |
| Sọc cách đều, khoảng ngắn | Trục sạc hoặc trục từ | Thay hộp mực/cụm trống | Thay hộp mới vẫn sọc |
| Sọc ngang kèm mực quệt tay là trôi | Cụm sấy | Không nên tự tháo | Luôn nên mang đi kiểm tra |
| Sọc trắng mảnh trên máy in phun | Đầu phun tắc | Head Cleaning, in mẫu kiểm tra | Làm sạch nhiều lần không cải thiện |
| Dải đậm nhạt, giấy đi giật cục | Bánh xe kéo giấy | Lau bánh xe bằng khăn ẩm, thay giấy khô | Giấy thường xuyên kẹt |
Những việc không nên làm khi máy in bị sọc
Không nên chạm tay hoặc dùng khăn lau bề mặt trống mực, không chạy làm sạch đầu phun liên tục hàng chục lần và không tự tháo cụm sấy khi máy vừa in xong. Đây là những thao tác dễ biến lỗi nhỏ thành hỏng hẳn linh kiện.
- Chạm vào trống mực: dầu từ ngón tay làm hỏng lớp phủ nhạy sáng, để lại vết in vĩnh viễn.
- Làm sạch đầu phun liên tục: tốn mực, làm đầy hộp mực thải và có thể khiến máy báo lỗi cần bảo dưỡng.
- Tháo cụm sấy khi máy còn nóng: cụm sấy hoạt động ở nhiệt độ cao, rất dễ gây bỏng.
- Dùng cồn hoặc dung môi mạnh lau trục cao su: có thể làm trục bị chai, nứt và kéo giấy kém hơn.
Nếu bản in vừa sọc vừa lem, bạn có thể đọc thêm hướng dẫn đọc bản in để tìm nguyên nhân máy in bị lem mực. Trường hợp chữ in ra nhạt và mờ đều cả trang, xem bài máy in bị mờ; còn nếu trang in ra đen sẫm từng mảng hoặc cả trang, xem bài bản in bị đen. Khi đã xác định cần thay hộp mực, tham khảo cách thay mực máy in tại nhà.
Câu hỏi thường gặp về máy in bị sọc ngang
Máy in bị sọc ngang có sửa được không?
Phần lớn trường hợp sửa được. Lỗi do hộp mực, trống hoặc đầu phun tắc thường chỉ cần vệ sinh hay thay vật tư; lỗi cụm sấy hoặc bo mạch thì cần kỹ thuật viên.
Thay hộp mực mới mà vẫn bị sọc ngang là do đâu?
Khi hộp mới vẫn sọc, lỗi thường nằm ở bộ phận cố định trong máy như cụm sấy, trục kéo giấy hoặc trục chuyển. Hãy đo khoảng lặp của sọc và đối chiếu tài liệu của hãng.
Máy in phun bị sọc trắng ngang phải làm sao?
Hãy in mẫu kiểm tra đầu phun, chạy Head Cleaning 2–3 lần rồi in lại. Nếu vẫn sọc, để máy nghỉ vài giờ cho mực thấm rồi thử tiếp hoặc kiểm tra lượng mực.
Sọc ngang và sọc dọc trên bản in khác nhau thế nào?
Sọc ngang thường do một trục quay có vết, nên lặp lại đều trên trang. Sọc dọc thường do một điểm cố định như lưỡi gạt mực mẻ hoặc vết xước dọc trên trống.
Đổ mực xong máy in bị sọc có phải do mực không?
Rất có thể. Mực sai loại, đổ quá đầy hoặc hộp mực đã qua nhiều lần đổ dễ gây sọc và đốm. Lắp thử một hộp mực khác để so sánh trước khi thay linh kiện.
Máy in Canon 2900 bị sọc đen ngang là do đâu?
Canon LBP 2900 dùng hộp mực liền trống, nên sọc đen ngang lặp đều thường do trống mực xước hoặc trục sạc bẩn trong hộp mực. Nếu thay hộp mực khác vẫn sọc, hãy kiểm tra cụm sấy.
Có nên tự lau trống mực khi máy in bị sọc không?
Không nên. Bề mặt trống rất nhạy, chạm tay hay lau khăn đều có thể làm xước thêm. Nếu trống đã xước, giải pháp đúng là thay trống hoặc hộp mực.
Kết luận
Máy in bị sọc ngang hầu hết bắt nguồn từ một trục quay có vết trong máy laser hoặc đầu phun tắc trong máy in phun. Trước khi thay linh kiện, hãy in trang kiểm tra từ chính máy, đo khoảng lặp giữa các sọc và thử vệ sinh theo đúng thứ tự từ dễ đến khó. Với lỗi cụm sấy hoặc khi đã thay hộp mực mới mà sọc vẫn còn, mang máy đến kỹ thuật viên là lựa chọn an toàn và tiết kiệm hơn tự tháo.
Xem thêm:
Máy in mini là gì? Các loại, ưu nhược điểm và cách chọn
Máy in bị lem mực, nhòe và sọc: đọc bản in để tìm đúng nguyên nhân
