Terabyte là gì? 1 TB bằng bao nhiêu GB và chứa được những gì

Terabyte (viết tắt là TB) là một đơn vị đo dung lượng lưu trữ dữ liệu, đứng ngay trên gigabyte trong thang đo quen thuộc. Theo hệ thập phân mà mọi nhà sản xuất ổ cứng đang dùng, 1 TB = 1.000 GB = 1.000.000.000.000 byte. Theo hệ nhị phân mà hệ điều hành tính toán bên trong, 1 TiB = 1.024 GiB, và chính khoảng chênh lệch giữa hai cách đếm này là lý do một chiếc ổ cứng 1 TB khi cắm vào máy chỉ hiện khoảng 931 GB.

Terabyte là gì?

Terabyte là đơn vị đo lượng thông tin số, ký hiệu quốc tế là TB. Tên gọi ghép từ tiền tố “tera” trong hệ SI nghĩa là nghìn tỷ (10 mũ 12) với “byte” là đơn vị dữ liệu cơ bản, nên một terabyte tương đương một nghìn tỷ byte.

Đơn vị nhỏ nhất trong máy tính là bit, chỉ nhận giá trị 0 hoặc 1. Tám bit gộp thành một byte, đủ lưu một ký tự chữ cái. Từ byte trở lên, mỗi bậc lớn hơn bậc trước 1.000 lần: kilobyte (KB), megabyte (MB), gigabyte (GB), rồi terabyte (TB). Trước đây terabyte chỉ có trong máy chủ, nay đã thành mức dung lượng phổ thông của máy tính cá nhân.

Thang đơn vị dung lượng từ bit đến terabyte

Bảng dưới đây sắp xếp các đơn vị theo thứ tự tăng dần, kèm hệ số quy đổi theo chuẩn thập phân SI:

Lưu ý chi tiết hay bị nhầm: bit viết thường (b) khác byte viết hoa (B). Gói Internet 100 Mbps là 100 megabit mỗi giây, tức chỉ khoảng 12,5 megabyte mỗi giây.

1 TB bằng bao nhiêu GB và vì sao có hai đáp án

Sự thật là tồn tại song song hai hệ đếm, mỗi hệ cho một kết quả riêng và cả hai đều đúng trong phạm vi của nó.

Hệ thập phân (SI): 1 TB = 1.000 GB

Hệ SI dùng lũy thừa của 10, mỗi bậc gấp 1.000 lần bậc trước giống như kilogram gấp 1.000 lần gram:

• 1 TB = 1.000 GB = 1.000.000 MB = 1.000.000.000 KB = 1.000.000.000.000 byte.

Toàn bộ ngành ổ cứng, SSD, thẻ nhớ và USB đều ghi dung lượng theo hệ này: dòng chữ 1 TB trên vỏ hộp nghĩa là ổ đó chứa đúng một nghìn tỷ byte.

Hệ nhị phân: 1 TiB = 1.024 GiB

Máy tính hoạt động trên cơ số 2 nên giới kỹ thuật quen làm tròn 1.024 (2 mũ 10) thành “một nghìn”. Để tránh nhầm lẫn, Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) đặt ra bộ ký hiệu riêng cho hệ nhị phân: kibibyte (KiB), mebibyte (MiB), gibibyte (GiB), tebibyte (TiB). Theo hệ này:

• 1 TiB = 1.024 GiB = 1.048.576 MiB = 1.073.741.824 KiB = 1.099.511.627.776 byte.

Như vậy 1 TiB lớn hơn 1 TB khoảng 9,95 phần trăm. Vấn đề là Windows tính theo hệ nhị phân nhưng vẫn ghi nhãn GB và TB thay vì GiB và TiB, khiến người dùng tưởng hai bên đang nói về cùng một thứ.

Vì sao ổ cứng 1 TB cắm vào máy chỉ hiện khoảng 931 GB

Nhà sản xuất giao cho bạn ổ chứa 1.000.000.000.000 byte và gọi đó là 1 TB. Windows nhận số byte đó rồi chia cho 1.073.741.824 byte, con số mà nó gọi là 1 GB:

• 1.000.000.000.000 chia cho 1.073.741.824 bằng khoảng 931,32.

Kết quả hiển thị là 931 GB. Không byte nào biến mất, chỉ là Windows dùng thước đo lớn hơn nên số đo nhỏ đi. Tương tự, ổ 2 TB hiện khoảng 1.862 GB, ổ 500 GB hiện khoảng 465 GB, thẻ nhớ 128 GB hiện khoảng 119 GB.

Ngoài chênh lệch đơn vị, một phần dung lượng thật sự bị trừ đi vì bảng phân vùng và hệ thống tập tin NTFS hoặc exFAT chiếm chỗ, thường chỉ vài trăm MB đến vài GB. Khi định dạng ổ, hệ thống hiện hộp thoại yêu cầu bạn confirm trước khi ghi lại cấu trúc lưu trữ, và chính bước này tạo ra phần hao hụt đó.

Riêng macOS từ OS X 10.6 trở đi hiển thị theo hệ thập phân nên ổ 1 TB trên máy Mac hiện đúng khoảng 1 TB. Đó là lý do cùng một chiếc ổ cắm vào hai máy cho hai con số khác nhau.

1 TB chứa được bao nhiêu dữ liệu

Các con số dưới đây là ước lượng theo hệ thập phân với 1 TB = 1.000.000 MB. Dung lượng thực tế luôn dao động vì phụ thuộc độ phân giải, mức nén, bitrate và định dạng từng tệp.

Với 100.000 bài hát, bạn nghe liên tục hơn bảy tháng không lặp bài nào. Riêng tệp văn bản thuần như ghi chú viết bằng Markdown thì 1 TB gần như không bao giờ đầy.

Terabyte xuất hiện ở đâu trong đời sống

Terabyte không còn xa lạ, bạn gặp nó ở hầu hết thiết bị và dịch vụ số hằng ngày:

• Ổ cứng HDD và SSD: nơi terabyte phổ biến nhất. Ổ trong máy để bàn thường bắt đầu từ 1 TB, ổ di động có mức 1 TB, 2 TB, 4 TB.
• Thẻ nhớ microSD: chuẩn SDXC hỗ trợ tối đa 2 TB, chuẩn SDUC mở đường lên tới 128 TB.
• Bộ nhớ trong điện thoại: các mẫu cao cấp đã có phiên bản 1 TB, nhưng dung lượng khả dụng luôn nhỏ hơn vì hệ điều hành chiếm sẵn một phần.
• Lưu trữ đám mây: nhiều gói dịch vụ tính theo terabyte, phổ biến là 1 TB hoặc 2 TB cho cá nhân và gia đình.
• Gói cước Internet: một số nhà mạng nước ngoài đặt hạn mức hằng tháng theo terabyte, chẳng hạn 1,2 TB, vượt mức sẽ bị tính thêm phí hoặc giảm tốc độ.

Những đơn vị lớn hơn terabyte

Vượt quy mô cá nhân, thang đơn vị vẫn đi lên, mỗi bậc gấp 1.000 lần bậc trước:

Năm 2022, Hội nghị Cân đo Quốc tế bổ sung hai tiền tố mới là ronna (10 mũ 27) và quetta (10 mũ 30), tương ứng ronnabyte (RB) và quettabyte (QB). Đây chính là quy mô của lĩnh vực Big Data với những hệ thống xử lý hàng petabyte mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp về terabyte

1 TB bằng bao nhiêu GB?

Có hai đáp án tuỳ hệ quy đổi. Theo hệ thập phân SI mà các nhà sản xuất ổ cứng dùng, 1 TB = 1.000 GB. Theo hệ nhị phân mà máy tính tính bên trong, 1 TiB = 1.024 GiB. Windows hiển thị TiB và GiB dưới tên TB và GB nên nhiều người hiểu nhầm rằng 1 TB = 1.024 GB. Khi mua ổ cứng hay thẻ nhớ, con số in trên vỏ hộp luôn là hệ thập phân.

Vì sao ổ cứng 1 TB cắm vào máy chỉ hiện khoảng 931 GB?

Vì hai bên dùng hai cách đếm khác nhau chứ không phải ổ bị thiếu dung lượng. Nhà sản xuất ghi 1 TB nghĩa là 1.000.000.000.000 byte. Windows chia số byte đó cho 1.073.741.824 rồi gọi kết quả là GB, ra khoảng 931,32. Toàn bộ số byte bạn mua vẫn còn nguyên, chỉ là được gọi tên bằng một đơn vị khác.

1 TB chứa được bao nhiêu ảnh chụp từ điện thoại?

Với ảnh JPEG chụp bằng điện thoại, mỗi tấm nặng khoảng 3 đến 5 MB nên 1 TB chứa được khoảng 200.000 đến 330.000 tấm. Nếu chụp định dạng RAW nặng khoảng 25 MB mỗi tấm thì còn khoảng 40.000 tấm. Đây chỉ là ước lượng vì dung lượng mỗi ảnh phụ thuộc độ phân giải và mức nén.

TB và TiB khác nhau thế nào?

TB là terabyte theo hệ thập phân, bằng 1.000.000.000.000 byte. TiB là tebibyte theo hệ nhị phân, bằng 1.099.511.627.776 byte, tức lớn hơn 1 TB khoảng 9,95 phần trăm. Ký hiệu TiB do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế đặt ra, nhưng phần lớn phần mềm vẫn viết tắt là TB nên nhầm lẫn còn tồn tại.

Đơn vị nào lớn hơn terabyte?

Lần lượt lớn hơn terabyte là petabyte, exabyte, zettabyte và yottabyte, mỗi bậc gấp 1.000 lần bậc liền trước theo hệ thập phân. Từ năm 2022 có thêm ronnabyte và quettabyte. Các đơn vị này chủ yếu dùng để đo dữ liệu của trung tâm dữ liệu hoặc toàn bộ Internet.

Lời kết

Hiểu rõ sự khác biệt giữa hệ thập phân (TB) và hệ nhị phân (TiB) sẽ giúp bạn luôn chủ động khi chọn mua thiết bị lưu trữ. Dù hệ điều hành hiển thị con số nào, từng byte dữ liệu bạn mua vẫn nguyên vẹn, và 1 TB vẫn là không gian đủ rộng lớn cho hầu hết mọi tác vụ số thường ngày. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về bộ nhớ, ổ cứng và các thuật ngữ công nghệ khác, chuyên mục tin tức Hoàng Hà Mobile có nhiều bài giải thích tương tự để bạn tham khảo.

Xem thêm: 

• Điện thoại đầy bộ nhớ: 8 bước dọn dẹp giải phóng dung lượng
• Cách xem dung lượng iPhone chính xác và mẹo giải phóng bộ nhớ