Nứt cổ gà là gì đang là thắc mắc của những người làm mẹ lần đầu hiện nay. Đây là một trong những vấn đề khiến nhiều mẹ sau sinh lo lắng khi nuôi con bằng sữa mẹ. Tình trạng này không chỉ gây đau rát, khó chịu mà còn ảnh hưởng đến tâm lý và khả năng duy trì việc cho bé bú đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng này để chủ động chăm sóc và phòng ngừa hiệu quả.
Nứt cổ gà là gì?
Nứt cổ gà là cách gọi quen thuộc trong dân gian để mô tả tình trạng da ở vùng núm vú hoặc quầng vú của mẹ bị khô, rách hoặc trầy xước trong quá trình cho con bú. Hiện tượng này thường gặp ở phụ nữ sau sinh, đặc biệt là những mẹ lần đầu nuôi con bằng sữa mẹ khi chưa có nhiều kinh nghiệm về tư thế bú và cách chăm sóc đầu ti đúng cách.
Tình trạng nứt cổ gà có thể khiến mẹ cảm thấy đau rát, khó chịu mỗi lần cho bé bú, thậm chí ảnh hưởng đến tâm lý và việc duy trì nguồn sữa. Nếu không được phát hiện và xử lý sớm, các vết nứt có nguy cơ nặng hơn, gây viêm nhiễm và làm gián đoạn quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.
Việc nắm rõ nguyên nhân gây nứt cổ gà cũng như các dấu hiệu nhận biết sẽ giúp mẹ chủ động phòng tránh và áp dụng biện pháp chăm sóc phù hợp, từ đó giảm đau, bảo vệ sức khỏe vùng ngực và đảm bảo hành trình nuôi con bằng sữa mẹ diễn ra thuận lợi.
Nguyên nhân khiến mẹ bị nứt cổ gà là gì?
Nứt cổ gà sau sinh thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố tác động cùng lúc. Nhìn chung, tình trạng này có thể được phân thành ba nhóm nguyên nhân chính gồm:
Cho con bú sai kỹ thuật
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là bé ngậm bú chưa đúng cách. Khi trẻ chỉ ngậm phần đầu ti mà không bao trọn cả quầng vú, lực mút tập trung quá nhiều vào núm vú sẽ gây kéo căng da liên tục, dẫn đến trầy xước và nứt nẻ. Tình trạng này thường xảy ra ở các mẹ sinh con lần đầu do chưa quen với việc điều chỉnh tư thế bú cho bé.
Thay đổi tâm sinh lý sau sinh
Sau khi sinh, sự biến động của nội tiết tố khiến làn da của mẹ, đặc biệt là vùng núm vú và quầng vú, trở nên khô hơn và giảm độ đàn hồi. Lượng dầu tự nhiên bảo vệ da cũng suy giảm, làm cho khu vực này nhạy cảm hơn với ma sát và dễ bị tổn thương khi cho bé bú thường xuyên.
Do vệ sinh và những yếu tố liên quan
Việc chăm sóc và vệ sinh chưa đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ nứt cổ gà. Chẳng hạn như làm sạch núm vú quá mức hoặc sai cách, sử dụng dụng cụ hút sữa không đảm bảo vệ sinh, mẹ mắc các bệnh da liễu, hoặc bé bị tưa miệng, nhiễm nấm men. Những yếu tố này có thể khiến vùng da núm vú dễ viêm nhiễm và tổn thương hơn trong quá trình cho con bú.
Tình trạng nứt cổ gà ảnh hưởng thế nào đến mẹ và bé?
Sau khi tìm hiểu tình trạng nứt cổ gà là gì, chúng ta thấy rằng nó không chỉ gây khó chịu cho mẹ mà còn có thể tác động tiêu cực đến quá trình bú sữa và sự phát triển của bé. Cụ thể:
Ảnh hưởng đối với mẹ
Khi bị nứt cổ gà, mẹ thường phải chịu cảm giác đau rát, châm chích hoặc thậm chí là đau buốt mỗi lần cho con bú. Điều này khiến nhiều mẹ lo lắng, căng thẳng và dần hình thành tâm lý sợ cho bé bú. Nếu tình trạng kéo dài mà không được xử lý đúng cách, các vết nứt có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của mẹ sau sinh.
Ảnh hưởng đối với bé
Đối với trẻ, việc mẹ đau và hạn chế cho bú có thể làm gián đoạn nguồn sữa mẹ – nguồn dinh dưỡng quan trọng trong những tháng đầu đời. Bé có thể bú không đủ lượng sữa cần thiết, dẫn đến quấy khóc, chậm tăng cân hoặc phải làm quen sớm với sữa ngoài. Ngoài ra, khi mẹ bị tổn thương ở núm vú, nguy cơ vi khuẩn xâm nhập cũng tăng lên, tiềm ẩn rủi ro không mong muốn cho cả mẹ và bé nếu không được chăm sóc cẩn thận.
Cách khắc phục tình trạng nứt cổ gà là gì?
Việc cải thiện tình trạng nứt cổ gà cần được thực hiện một cách nhẹ nhàng, kiên trì và đúng phương pháp để vừa giúp mẹ giảm đau, vừa đảm bảo an toàn cho bé trong suốt quá trình bú mẹ. Dưới đây là những cách khắc phục đơn giản, dễ áp dụng tại nhà.
Điều chỉnh tư thế và cách bú của bé
Mẹ cần hỗ trợ để bé ngậm bú đúng cách, trong đó miệng bé nên bao trọn cả núm vú và một phần quầng vú. Khi tư thế bú chuẩn, lực mút sẽ được phân bố đều, hạn chế tình trạng kéo căng da đầu ti và giúp giảm nguy cơ nứt nẻ, trầy xước. Đây là yếu tố quan trọng, đặc biệt với những mẹ mới sinh lần đầu.
Dưỡng ẩm và phục hồi da của núm vú
Mẹ có thể sử dụng một lượng nhỏ sữa mẹ thoa trực tiếp lên vùng da bị tổn thương sau mỗi cữ bú. Sữa mẹ chứa nhiều dưỡng chất và kháng thể tự nhiên, hỗ trợ làm dịu và thúc đẩy quá trình lành da. Ngoài ra, các sản phẩm dưỡng ẩm chuyên dụng, an toàn cho mẹ và bé như lanolin tinh khiết cũng giúp giữ ẩm, hạn chế khô nứt và bảo vệ da tốt hơn.
Vệ sinh đúng cách, tránh làm khô da
Vùng ngực và núm vú chỉ nên được làm sạch bằng nước ấm hoặc sản phẩm vệ sinh dịu nhẹ, không chứa chất tẩy rửa mạnh. Việc vệ sinh quá thường xuyên hoặc dùng xà phòng có độ tẩy cao có thể làm mất lớp dầu tự nhiên của da, khiến tình trạng nứt cổ gà trở nên nghiêm trọng hơn.
Cho bé bú luân phiên và dành thời gian nghỉ
Để giảm áp lực lên vùng da đang bị tổn thương, mẹ nên cho bé bú xen kẽ giữa hai bên ngực. Trong trường hợp một bên đau nhiều, có thể ưu tiên cho bé bú bên còn lại để núm vú bị nứt có thời gian hồi phục. Cách này giúp hạn chế đau rát và hỗ trợ quá trình lành da diễn ra nhanh hơn.
Áp dụng đều đặn các biện pháp trên sẽ giúp mẹ giảm cảm giác khó chịu, hỗ trợ phục hồi vùng núm vú và hạn chế tình trạng nứt cổ gà tái phát trong suốt giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ.
Một số lưu ý khi cho con bú nếu mẹ bị nứt cổ gà là gì?
Khi đang gặp tình trạng nứt cổ gà, mẹ vẫn có thể tiếp tục cho con bú nếu áp dụng đúng cách. Những lưu ý dưới đây sẽ giúp giảm đau, hạn chế tổn thương nặng thêm và hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn.
- Trước mỗi cữ bú, mẹ nên cho bé bú bên ngực ít đau hơn trước để kích thích phản xạ xuống sữa. Khi dòng sữa đã ổn định, việc chuyển sang bên núm vú bị nứt sẽ giảm áp lực hút mạnh ban đầu, giúp mẹ đỡ đau rát hơn.
- Mẹ cần chú ý quan sát và điều chỉnh để bé ngậm bú sâu, bao trọn cả núm vú và một phần quầng vú. Tư thế bú đúng giúp lực mút phân bố đều, tránh tập trung vào vùng da đang bị tổn thương và hỗ trợ vết nứt nhanh lành hơn.
- Trong trường hợp núm vú bị nứt nặng và đau nhiều, mẹ có thể tạm thời không cho bé bú trực tiếp bên đó. Thay vào đó, mẹ nên hút hoặc vắt sữa để duy trì nguồn sữa và cho bé bú bình trong thời gian núm vú nghỉ ngơi, hồi phục.
- Việc uống đủ nước và bổ sung dinh dưỡng đầy đủ là rất cần thiết. Cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp da nhanh tái tạo, tăng sức đề kháng và duy trì lượng sữa ổn định cho bé
- Mẹ cũng có thể sử dụng gạc lạnh hoặc gạc giữ ẩm đặt lên núm vú trong thời gian ngắn để giảm cảm giác khô rát, đau nhức.
Cách phòng ngừa nứt cổ gà là gì cho mẹ sau sinh?
Nứt cổ gà có thể gây nhiều đau đớn và ảnh hưởng đến hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Tuy nhiên, nếu chủ động phòng ngừa ngay từ sớm và chăm sóc đúng cách, mẹ hoàn toàn có thể hạn chế nguy cơ gặp phải tình trạng này. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa quan trọng mẹ nên áp dụng sau sinh:
Tập cho bé bú đúng tư thế ngay từ đầu
Mẹ nên được hướng dẫn và hỗ trợ để giúp bé ngậm bú đúng khớp ngay từ những cữ bú đầu tiên. Khi bé ngậm sâu cả núm vú và quầng vú, lực mút sẽ phân bố đều, giảm ma sát và hạn chế tổn thương da núm vú. Việc duy trì tư thế bú đúng không chỉ giúp phòng nứt cổ gà mà còn giúp bé bú hiệu quả hơn.
Chăm sóc và giữ ẩm vùng núm vú hằng ngày
Sau mỗi lần cho bé bú, mẹ nên để núm vú khô tự nhiên hoặc thoa một lớp mỏng sữa mẹ để giữ ẩm. Việc duy trì độ ẩm tự nhiên giúp da mềm mại, tăng khả năng đàn hồi và giảm nguy cơ khô nứt, đặc biệt trong những tuần đầu sau sinh.
Tránh vệ sinh quá mức hoặc dùng sản phẩm tẩy rửa mạnh
Mẹ chỉ nên làm sạch vùng ngực bằng nước ấm hoặc sản phẩm dịu nhẹ, an toàn cho da nhạy cảm. Việc sử dụng xà phòng có tính tẩy cao hoặc vệ sinh quá thường xuyên có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da, khiến núm vú dễ khô và tổn thương.
Giữ ngực khô thoáng và thay áo lót thường xuyên
Áo lót cho con bú cần được chọn loại mềm mại, thấm hút tốt và không gây cọ xát vào núm vú. Khi áo hoặc miếng lót ngực bị ẩm do sữa rỉ ra, mẹ nên thay sớm để tránh tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và làm da núm vú yếu đi.
Duy trì chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý
Chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất cùng việc uống đủ nước sẽ giúp làn da khỏe hơn và tăng khả năng phục hồi tự nhiên. Bên cạnh đó, nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể mẹ thích nghi tốt hơn trong giai đoạn sau sinh.
Như vậy nứt cổ gà là gì đã được chia sẻ ở bài viết trên. Tuy không phải là vấn đề hiếm gặp nhưng nếu chủ quan, tình trạng này có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu tình trạng này không cải thiện hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm, các bà mẹ nên chủ động tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để được tư vấn kịp thời nhé.
Tham khảo bài viết liên quan:
