Test mic điện thoại: cách kiểm tra 3 mic và xử lý khi mic bị hỏng

Máy của bạn không chỉ có một mic. Hầu hết điện thoại hiện nay mang ít nhất hai, thường là ba mic hoạt động độc lập: mic chính ở cạnh dưới lo cuộc gọi và ghi âm, mic khử ồn ở cạnh trên, cùng một mic nữa gần cụm camera sau phục vụ quay video. Vì thế mới có chuyện ghi âm nghe rất rõ nhưng quay video lại mất tiếng, hoặc người nghe kêu giọng bạn méo và xa xăm. Chỉ cần ba phép thử trong khoảng hai phút, bạn sẽ biết chính xác mic nào đang trục trặc, tự xử lý được phần lớn trường hợp mà không cần tháo máy.

Phép thử ba mic: cách test mic điện thoại trong hai phút

Đây là cách nhanh nhất để biết mic nào đang lỗi, và kết quả sẽ quyết định toàn bộ hướng xử lý phía sau. Trước khi bắt đầu, hãy rút tai nghe và tắt Bluetooth, vì khi còn kết nối, máy sẽ thu bằng mic của tai nghe chứ không phải mic của chính nó.

• Bước 1 – thử mic hội thoại: Mở ứng dụng Ghi âm có sẵn, thu một đoạn nói ngắn ở khoảng cách cầm máy bình thường rồi nghe lại. Ứng dụng này dùng mic chính ở cạnh dưới, cùng vị trí mic khi bạn gọi điện.
• Bước 2 – thử mic quay phim: Quay một đoạn video ngắn bằng camera sau rồi nghe lại. Quay video thường sử dụng mic ở cạnh trên hoặc mic đặt gần camera.
• Bước 3 – thử mic đàm thoại và loa ngoài: Gọi cho người quen và hỏi họ nghe rõ không ở cả hai chế độ, áp tai và bật loa ngoài. Chế độ loa ngoài thường chuyển sang dùng mic phụ.

Cách đọc kết quả khá đơn giản. Nếu chỉ một trong ba bài kiểm tra bị lỗi thì đúng mic đó có vấn đề; vì các mic nằm ở vị trí khác nhau nên đây thường là bụi bám hoặc hư hỏng cục bộ chứ không phải cả hệ thống âm thanh. Nếu cả ba bài đều lỗi, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở phần mềm hệ thống hoặc bo mạch xử lý âm thanh.

Có một phép thử bổ sung rất đáng làm: gọi thử bằng ứng dụng nhắn tin như Zalo hay Messenger. Nếu gọi qua ứng dụng người nghe bình thường mà gọi viễn thông lại lỗi, vấn đề thuộc về ứng dụng gọi điện mặc định hoặc đường truyền chứ không phải phần cứng mic. Ngược lại, khi nghe lại bản ghi bằng loa máy mà tiếng bị méo, rất có thể bản ghi vẫn tốt và lỗi nằm ở loa điện thoại bị rè chứ không phải mic.

Micro điện thoại nằm ở đâu? Điện thoại có mấy micro?

Biết vị trí từng mic giúp bạn kiểm tra và vệ sinh đúng chỗ thay vì chỉ chăm chăm vào một lỗ. Micro chính thường nằm ở cạnh dưới, gần cổng sạc, đảm nhiệm cuộc gọi và ghi âm. Một micro khác được đặt ở cạnh trên để thu âm thanh môi trường, hỗ trợ hệ thống lọc tiếng ồn khi đàm thoại.

Ngoài ra, nhiều mẫu máy còn bố trí micro gần cụm camera để phục vụ quay video. Vì mỗi micro có nhiệm vụ riêng nên biểu hiện lỗi cũng không giống nhau. Chẳng hạn, ghi âm vẫn rõ nhưng video có âm thanh bất thường có thể liên quan đến micro dành cho camera, trong khi cuộc gọi gặp vấn đề lại cần kiểm tra vị trí thu âm khác.

Đừng chỉ tập trung vệ sinh một lỗ micro ở cạnh dưới. Bụi, xơ vải hoặc vật cản tại micro phụ cũng có thể khiến hệ thống khử tiếng ồn xử lý sai, làm giọng nói bị nhỏ, méo hoặc ngắt quãng. Khi kiểm tra, hãy xác định tất cả vị trí micro trên đúng mẫu máy và vệ sinh nhẹ nhàng, tránh dùng vật nhọn chọc sâu vào lỗ thu âm.

Cách kiểm tra riêng mic chính, mic phụ và mic khử ồn

Ba mic phục vụ ba việc khác nhau, nên mỗi mic cần một cách kiểm tra riêng.

• Mic chính (cạnh dưới, gần cổng sạc): Ghi âm giọng nói ở khoảng cách cầm máy bình thường. Nếu bản ghi nhỏ, nghe xa xăm hoặc rè, mic chính đang bị che hoặc bám bụi.
• Mic phụ và mic khử ồn (cạnh trên, gần camera sau): Quay video có tiếng ở nơi hơi ồn, sau đó nghe lại bằng tai nghe. Nếu tiếng bị ngắt quãng, méo hoặc lúc to lúc nhỏ, mic khử ồn nhiều khả năng đang trục trặc.
• Mic khi bật loa ngoài: Gọi điện, bật loa ngoài rồi đặt máy cách miệng khoảng 30 cm. Chế độ này chuyển sang mic phụ nên nếu chỉ lỗi khi bật loa ngoài, mic chính vẫn còn tốt.

Vì sao mic khử ồn lại quan trọng đến vậy? Điện thoại dùng mic phụ để thu âm thanh môi trường rồi trừ phần nhiễu đó ra khỏi tín hiệu của mic chính. Khi mic phụ bám bụi, phép trừ tín hiệu sai lệch và người nghe sẽ kêu giọng bạn vang, vọng hoặc bị cắt xén, dù mic chính hoàn toàn bình thường. Trong lúc kiểm tra, hãy chú ý không để ngón tay vô tình che lỗ mic phụ ở cạnh trên.

Test mic điện thoại bằng ứng dụng và công cụ có sẵn

Ngoài ba phép thử thủ công, bạn có thể dùng thêm vài công cụ sẵn có để khoanh vùng chính xác hơn.

• Ứng dụng ghi âm mặc định: Đáng tin cậy nhất vì dùng đúng mic chính. Hãy ghi ở nơi yên tĩnh, nói với âm lượng bình thường rồi nghe lại bằng tai nghe thay vì loa ngoài.
• Ứng dụng quay video: Quay hai đoạn, một bằng camera sau và một bằng camera trước. Hai chế độ này có thể ưu tiên hai mic khác nhau, giúp bạn khoanh vùng nhanh hơn.
• Trình chẩn đoán có sẵn: Trên nhiều dòng Samsung Galaxy, bạn mở bàn phím gọi điện và bấm mã *#0*# để vào màn hình kiểm tra phần cứng, trong đó có mục thử mic. Một số dòng máy và một số phiên bản hệ điều hành không hỗ trợ mã này.
• Công cụ test mic online: Các trang web kiểm tra micro cho phép bạn thấy dạng sóng âm ngay khi nói. Cách này trực quan nhưng chỉ phản ánh mic mà trình duyệt đang chọn, thường là mic chính.

Một mẹo đọc kết quả: hãy so sánh bản ghi hiện tại với một bản ghi hoặc video cũ trên máy. Nếu bản cũ rõ hơn hẳn, mic đã suy giảm theo thời gian, và nguyên nhân phổ biến nhất là bụi bám lưới lọc chứ không phải hỏng linh kiện.

Bảng chẩn đoán theo triệu chứng khi kiểm tra mic điện thoại

Mic lỗi không chỉ thể hiện qua việc người khác nghe không rõ mà còn xuất hiện dưới nhiều dấu hiệu khác nhau. Bảng dưới đây giúp bạn đối chiếu từng biểu hiện để khoanh vùng nguyên nhân và biết nên làm gì trước.

Xem thêm: Camera điện thoại bị mờ: nguyên nhân và 8 bước khắc phục

Nguyên nhân làm micro điện thoại bị hỏng

Trước khi nghĩ tới hỏng hóc, hãy loại trừ những nguyên nhân cơ học đơn giản nhất. Các linh kiện nhỏ khác cũng hỏng theo cách tương tự, chẳng hạn tình trạng điện thoại không rung. Nhận biết đúng nguyên nhân giúp bạn chọn cách xử lý phù hợp và tránh sửa chữa không cần thiết.

Nguyên nhân số 1: Lỗ micro bị bít

Micro thu âm qua những lỗ rất nhỏ nên dễ bị bụi và xơ vải che kín, nhất là lỗ ở cạnh máy thường xuyên nằm trong túi quần hay túi xách. Khi đó, người bên kia nghe bạn nhỏ tiếng, rè hoặc nghẹt. Soi lỗ mic dưới ánh đèn, nếu thấy lớp xơ vải xám bám kín lưới lọc thì đó chính là thủ phạm.

Để làm định kỳ cho cả máy chứ không riêng lỗ micro, bạn có thể tham khảo cách vệ sinh điện thoại với checklist từng bước và danh sách dụng cụ nên tránh.

• Kiểm tra lỗ micro: Soi đèn để xem bên trong có bụi hoặc xơ vải không.
• Dùng bàn chải mềm: Chải nhẹ quanh miệng lỗ để đưa bụi ra ngoài.
• Có thể dùng khí nén: Xịt nhẹ từ góc nghiêng, tránh hướng thẳng vào micro.
• Vệ sinh mọi vị trí: Kiểm tra micro cạnh dưới, cạnh trên và gần camera.
• Không dùng vật nhọn: Kim hoặc tăm có thể chọc thủng màng micro.
• Không dùng chất lỏng: Nước hoặc dung dịch có thể làm hỏng linh kiện bên trong.
• Tránh que bông: Sợi bông có thể mắc lại trong lỗ micro.
• Bụi bám sâu: Nên mang máy đi vệ sinh chuyên dụng để đảm bảo an toàn.

Nguyên nhân số 2: Ốp lưng, miếng dán và cách cầm máy

Không phải lúc nào micro thu kém cũng do bụi hay linh kiện bên trong. Ốp lưng, miếng dán màn hình và cách bạn cầm điện thoại đều có thể che hoặc cản đường âm thanh. Đây là những nguyên nhân dễ kiểm tra và thường không cần sửa chữa gì.

• Phép thử tháo ốp: Ghi âm một đoạn khi đang đeo ốp, tháo ốp rồi ghi lại đúng câu đó. Nếu bản ghi không ốp rõ hơn hẳn, thủ phạm là chiếc ốp lệch phom. Chi tiết chọn ốp có trong bài Nên mua ốp lưng silicon hay ốp cứng.
• Kiểm tra miếng dán màn hình: Miếng dán tràn viền đôi khi che mất khe loa thoại hoặc lỗ mic phụ ở cạnh trên. Hãy soi kỹ dưới đèn xem các khe có bị bịt kín không.
• Kiểm tra vị trí tay: Ngón tay có thể vô tình che mic khi quay video hoặc gọi loa ngoài.
• Tránh gió thổi trực tiếp: Gió mạnh vào mic có thể khiến âm thanh bị nhiễu rõ rệt.
• Giữ khoảng cách phù hợp: Không áp sát miệng vào mic vì âm thanh có thể bị vỡ.
• Thử nhiều tình huống: Nếu chỉ lỗi khi cầm máy theo một cách nhất định, hãy kiểm tra vị trí tay.

Cách kiểm tra mic là lỗi phần mềm hay phần cứng

Nếu ba phép thử cho kết quả không nhất quán, rất có thể lỗi nằm ở phần mềm chứ không phải mic. Hãy kiểm tra lần lượt các khả năng sau.

• Kiểm tra quyền micro: Vào Cài đặt, chọn Quyền riêng tư hoặc Ứng dụng, tìm ứng dụng đang lỗi và bật quyền micro. Đây là nguyên nhân số một khi chỉ một ứng dụng không thu được tiếng, và quyền này đôi khi bị mất sau một lần cập nhật.
• Quan sát chỉ báo micro: Hệ điều hành hiện nay hiển thị một chấm nhỏ màu xanh lá hoặc cam ở góc màn hình khi có ứng dụng dùng micro. Nếu chấm này không sáng lúc bạn thu âm, ứng dụng đang bị chặn truy cập phần cứng.
• Kiểm tra thiết bị âm thanh đang chọn: Khi máy kết nối tai nghe Bluetooth, ứng dụng có thể chuyển sang mic của tai nghe thay vì mic tích hợp. Hãy tắt Bluetooth rồi thử lại.
• Giải phóng tiến trình ngầm: Micro chỉ phục vụ một ứng dụng tại một thời điểm. Một ứng dụng ghi âm cuộc gọi chạy ngầm chưa nhả micro sẽ chặn các ứng dụng khác; khởi động lại máy là cách nhanh nhất để dọn sạch.
• Thử Chế độ an toàn: Nếu mic hoạt động bình thường trong Chế độ an toàn, thủ phạm là một ứng dụng bên thứ ba mới cài, thường là phần mềm ghi âm cuộc gọi hoặc lọc tiếng ồn.

Nếu chỉ gặp vấn đề khi gọi ở một số khu vực, đừng vội kết luận mic hỏng; chất lượng mạng kém cũng khiến giọng nói truyền đi không ổn định. Khi đó bạn hãy nghĩ tới sóng yếu chứ không phải mic, tham khảo Điện thoại mất sóng và cách khắc phục.

Khi nào là micro điện thoại bị hỏng thật?

Mic cần được kiểm tra phần cứng khi nhiều chức năng cùng mất khả năng thu âm. Chẳng hạn file ghi âm hoàn toàn im lặng, quay video không có tiếng và mọi ứng dụng gọi đều không nhận giọng nói. Âm thanh chỉ còn tiếng lạo xạo, hoặc lỗi xuất hiện ngay sau va đập và sau khi máy tiếp xúc chất lỏng, cũng là những dấu hiệu đáng lưu ý.

Một điểm cần phân biệt là micro có thể không phải linh kiện độc lập. Trên một số mẫu điện thoại, micro được tích hợp vào bo mạch phụ cùng cổng sạc, nên khi sửa, kỹ thuật viên có thể cần thay cả cụm thay vì chỉ thay riêng micro. Hãy hỏi rõ bộ phận cần thay và chi phí trước khi quyết định, đồng thời báo cho họ kết quả phép thử ba mic để khoanh vùng đúng linh kiện.

Trước khi thay linh kiện, nên yêu cầu kiểm tra và vệ sinh chuyên dụng khu vực thu âm. Bụi nén chặt bên trong lỗ mic đôi khi làm âm thanh biến mất hoàn toàn nhưng không đồng nghĩa với hỏng mic. Nếu máy vừa dính nước trước khi lỗi xuất hiện, hãy đọc thêm Điện thoại dính nước và cách xử lý đúng, vì trường hợp này thường cần vệ sinh mạch chứ không chỉ thay linh kiện.

Cách kiểm tra mic điện thoại khi mua máy cũ

Mic là chi tiết rất dễ bị bỏ qua khi xem máy cũ, trong khi đây lại là linh kiện hay xuống cấp vì bụi và ẩm. Bạn nên dành khoảng ba phút làm những việc sau ngay tại chỗ.

• Ghi âm một đoạn khoảng 15 giây rồi nghe lại bằng tai nghe, không nghe bằng loa ngoài vì loa yếu sẽ khiến bạn đánh giá nhầm.
• Quay một video ngắn bằng cả camera trước và camera sau để thử các mic còn lại.
• Gọi thử một cuộc gọi thật, đổi qua lại giữa chế độ áp tai và loa ngoài, nhờ người bên kia nhận xét độ rõ.
• Soi kỹ các lỗ mic ở cạnh trên và cạnh dưới xem có dấu vết ẩm, gỉ hay bụi nén chặt hay không.
• Kiểm tra kèm các bộ phận liên quan như cảm ứng và kết nối không dây, tham khảo Cảm ứng điện thoại bị loạn và cách khắc phục để biết dấu hiệu cần chú ý.

Cách giữ micro điện thoại luôn thu rõ

Mic có thể thu âm kém dần nếu thường xuyên bám bụi, gặp ẩm hoặc bị che khuất. Duy trì vài thói quen đơn giản dưới đây sẽ giúp mic thu tiếng rõ và ổn định lâu hơn.

• Vệ sinh định kỳ: Dùng bàn chải mềm, khô làm sạch lỗ mic mỗi vài tuần.
• Chọn ốp đúng máy: Đảm bảo các lỗ khoét trên ốp trùng chính xác vị trí mic.
• Kiểm tra vị trí tay: Tránh che mic khi gọi điện hoặc quay video nằm ngang.
• Hạn chế gió trực tiếp: Dùng tai nghe có mic khi gọi điện ngoài trời nhiều gió.
• Tránh môi trường nhiều bụi: Không nên để máy lâu trong túi chứa nhiều xơ vải.
• Giữ máy khô ráo: Hạn chế để điện thoại ở nơi ẩm hoặc dễ tiếp xúc nước.
• Giữ khoảng cách phù hợp: Không áp miệng quá sát lỗ mic khi nói.

Sáu hiểu lầm khi kiểm tra mic điện thoại

Nhiều kết luận vội vàng về mic bắt nguồn từ những hiểu lầm rất phổ biến dưới đây. Nắm được chúng, bạn sẽ tránh vệ sinh sai cách và tốn chi phí sửa chữa không cần thiết.

• Điện thoại chỉ có duy nhất một mic: Sai. Phần lớn máy hiện nay có từ hai đến ba mic hoạt động độc lập cho các tác vụ khác nhau.
• Ghi âm được nghĩa là mic hoàn toàn bình thường: Sai. Ghi âm chỉ chứng minh mic chính ở cạnh dưới hoạt động; mic phụ hỏng vẫn khiến cuộc gọi méo tiếng hoặc video mất âm thanh.
• Nghe lại bản ghi bằng loa ngoài là đủ: Sai. Loa ngoài đã xuống cấp sẽ khiến bạn tưởng mic hỏng, hãy luôn nghe lại bằng tai nghe.
• Người nghe kêu tiếng vọng là do mic máy mình hỏng: Sai. Tiếng vọng thường do loa ngoài của đối phương mở quá to khiến mic của họ thu ngược giọng bạn.
• Dùng kim khều bụi cho nhanh: Sai. Màng mic nằm ngay sau lỗ chỉ vài milimet và rất mỏng, chọc thủng là hỏng hẳn.
• Mic lỗi thì khôi phục cài đặt gốc là xong: Sai. Nếu nguyên nhân là bụi bám hay dính nước, việc này chỉ làm bạn mất dữ liệu chứ không sửa được phần cứng.

Checklist 8 bước kiểm tra và xử lý mic điện thoại

Hãy thực hiện lần lượt theo đúng thứ tự sau trước khi quyết định mang máy đi sửa. Những bước đầu đều đơn giản và không cần tháo máy.

• Bước 1: Rút tai nghe, tắt Bluetooth để chắc chắn máy đang dùng mic của chính nó.
• Bước 2: Mở ứng dụng ghi âm, thu một đoạn ngắn và nghe lại bằng tai nghe để kiểm tra mic chính.
• Bước 3: Quay một đoạn video ngắn bằng camera sau để kiểm tra mic phụ.
• Bước 4: Gọi điện thử ở cả hai chế độ, áp tai và bật loa ngoài.
• Bước 5: Tháo ốp lưng, kiểm tra miếng dán màn hình xem có che lỗ mic không, rồi ghi âm lại để so sánh.
• Bước 6: Soi đèn và vệ sinh các lỗ mic bằng bàn chải mềm, khô.
• Bước 7: Kiểm tra quyền micro của ứng dụng đang lỗi, khởi động lại máy và cập nhật phần mềm.
• Bước 8: Thử Chế độ an toàn. Nếu mic vẫn im lặng, hãy mang máy đến trung tâm kỹ thuật và báo rõ vị trí mic bị lỗi.

Câu hỏi thường gặp về test mic điện thoại

Kiểm tra mic điện thoại mất bao lâu?

Phép thử ba mic gồm ghi âm, quay video và gọi thử chỉ mất chưa tới hai phút. Nếu làm thêm bước tháo ốp và so sánh bản ghi, bạn cần khoảng năm phút.

Làm sao biết mic nào trong ba mic đang lỗi?

Dựa vào bài kiểm tra nào thất bại. Ghi âm lỗi là mic chính ở cạnh dưới, quay video mất tiếng là mic ở cạnh trên hoặc gần camera, chỉ lỗi khi bật loa ngoài là mic phụ.

Có mã bí mật nào để kiểm tra mic không?

Trên nhiều dòng Samsung Galaxy, bạn bấm mã *#0*# ở bàn phím gọi điện để mở màn hình chẩn đoán phần cứng có mục thử mic. Nhiều hãng khác và một số phiên bản hệ điều hành không hỗ trợ mã này.

Test mic điện thoại bằng công cụ online có chính xác không?

Công cụ online cho bạn thấy dạng sóng âm ngay khi nói nên rất trực quan, nhưng nó chỉ đọc mic mà trình duyệt đang chọn, thường là mic chính. Nó không kiểm tra được mic phụ và mic khử ồn.

Nên nghe lại bản ghi bằng loa ngoài hay tai nghe?

Luôn nghe bằng tai nghe. Loa ngoài đã xuống cấp hoặc bị bụi che sẽ khiến bạn tưởng mic hỏng trong khi bản ghi thực tế vẫn rõ.

Kiểm tra mic khi mua điện thoại cũ cần chú ý gì nhất?

Đừng chỉ ghi âm. Hãy quay video bằng cả hai camera và gọi thử một cuộc gọi thật, đồng thời soi kỹ các lỗ mic xem có dấu vết ẩm hoặc gỉ, vì mic là linh kiện dễ hỏng ngầm sau khi máy từng dính nước.

Vệ sinh lỗ mic điện thoại bằng gì cho an toàn?

Dùng bàn chải lông mềm khô chải nhẹ quanh miệng lỗ, hoặc bình khí nén xịt nhẹ từ góc nghiêng. Tuyệt đối không chọc kim hay vật kim loại vào trong vì lưới lọc rất mỏng.

Thay mic điện thoại có đắt không?

Mic là linh kiện nhỏ nên thường không đắt, nhưng trên nhiều máy nó gắn liền bo mạch phụ ở cạnh dưới nên bạn cần hỏi báo giá trước khi sửa.

Kết luận

Điều đáng nhớ nhất khi test mic điện thoại là máy bạn có nhiều hơn một mic, nên ghi âm rõ chưa đủ để kết luận mọi thứ bình thường. Ba phép thử ở đầu bài mất chưa tới hai phút và cho bạn biết chính xác mic nào đang lỗi. Sau đó hãy tháo ốp, vệ sinh lỗ mic bằng cọ mềm rồi mới nghĩ tới việc mang máy đi. Mời bạn đọc thêm Cảm ứng điện thoại bị loạn và cách khắc phục cùng Bluetooth không kết nối và cách khắc phục trên chuyên mục tin tức của Hoàng Hà Mobile.

Xem thêm:

• Điện thoại không tải được ứng dụng: nguyên nhân và cách khắc phục
• Vân tay không nhận trên điện thoại: nguyên nhân và cách xử lý