Việc kiểm tra thông số máy tính giúp bạn nắm rõ cấu hình phần cứng, đánh giá hiệu năng và đảm bảo thiết bị đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng. Dù là người dùng phổ thông hay dân kỹ thuật, việc hiểu rõ CPU, RAM, card đồ họa hay ổ cứng đều rất cần thiết. Trong phần sau sẽ hướng dẫn bạn những cách kiểm tra thông số máy tính đơn giản, chính xác và dễ thực hiện nhất.
Tại sao cần kiểm tra thông số máy tính?
Việc kiểm tra các thông số máy tính là cần thiết vì những lý do quan trọng sau:
- Đánh giá đúng hiệu năng thiết bị: Giúp bạn biết máy đang sử dụng CPU, RAM, ổ cứng, card đồ họa ở mức nào để đáp ứng tốt hay chưa cho công việc, học tập hoặc chơi game.
- Phục vụ nâng cấp phần cứng: Khi nắm rõ thông số hiện tại, bạn sẽ dễ quyết định nên nâng cấp RAM, SSD hay card đồ họa để cải thiện hiệu suất.
- Cài đặt phần mềm phù hợp: Tránh tình trạng cài ứng dụng hoặc game vượt quá cấu hình, gây giật lag hoặc lỗi.
- Kiểm tra khi mua máy cũ: Giúp xác minh cấu hình thực tế có đúng với thông tin người bán cung cấp hay không.
- Hỗ trợ sửa lỗi và bảo trì: Kỹ thuật viên thường cần thông số máy để chẩn đoán lỗi nhanh và chính xác hơn.
Cách kiểm tra thông số máy tính nhanh trên Windows
Sau đây là những cách kiểm tra thông số nhanh trên máy tính mà bạn có thể tham khảo:
Kiểm tra qua This PC / Properties
- Bước 1: Tại màn hình Desktop, nhấp chuột phải vào biểu tượng This PC (hoặc My Computer), sau đó chọn Properties.
- Bước 2: Trong cửa sổ System, kiểm tra các thông tin cơ bản như CPU, RAM, phiên bản Windows và hệ điều hành 32-bit hoặc 64-bit.
Xem thông số trong Settings → System → About
- Bước 1: Mở Settings trên máy tính Windows.
- Bước 2: Chọn System, sau đó nhấn vào mục About.
- Bước 3: Tại đây, bạn có thể xem nhanh các thông tin quan trọng như tên CPU, dung lượng RAM, phiên bản Windows và loại hệ thống (32-bit hoặc 64-bit).
Kiểm tra CPU, RAM, GPU qua Task Manager
- Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager, sau đó chuyển sang tab Performance.
- Bước 2: Chọn mục CPU để xem tên bộ vi xử lý và mức xung nhịp tối đa tại phần Base Speed.
- Bước 3: Nhấp vào Memory để kiểm tra dung lượng RAM đang sử dụng và tốc độ RAM tại mục Speed.
- Bước 4: Chọn GPU để xem thông tin card đồ họa, trong đó GPU Memory thể hiện dung lượng bộ nhớ đồ họa của máy.
Cách kiểm tra thông số máy tính bằng công cụ tích hợp
Việc kiểm tra thông số trên máy tính không nhất thiết phải cài đặt thêm phần mềm bên ngoài. Ngay trên hệ điều hành Windows đã có sẵn nhiều công cụ tích hợp giúp bạn nhanh chóng xem cấu hình CPU, RAM, card đồ họa và hệ thống chỉ với vài thao tác đơn giản.
Dùng dxdiag để xem DirectX và thông tin đồ họa
Phương pháp này cho phép bạn xem gần như toàn bộ thông tin phần cứng và hệ thống, bao gồm CPU, RAM, BIOS, card đồ họa, VRAM và phiên bản DirectX.
- Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R để mở hộp thoại Run, nhập dxdiag rồi nhấn OK.
- Bước 2: Cửa sổ DirectX Diagnostic Tool xuất hiện, tại đây bạn có thể kiểm tra cấu hình chi tiết theo từng tab:
- Tab System – Thông tin tổng quan hệ thống
- Tên máy tính
- Phiên bản hệ điều hành và ngôn ngữ
- Nhà sản xuất và model thiết bị
- Phiên bản BIOS
- Bộ vi xử lý (CPU)
- Dung lượng RAM
- Bộ nhớ ảo (Page file)
- Phiên bản DirectX đang sử dụng
- Tab System – Thông tin tổng quan hệ thống
- Tab Display – Thông tin hiển thị và đồ họa
- Tên card đồ họa
- Dung lượng bộ nhớ đồ họa (VRAM)
- Độ phân giải và thông số màn hình
- Tab Display – Thông tin hiển thị và đồ họa
- Tab Sound – Thông tin thiết bị âm thanh
- Card âm thanh
- Trình điều khiển (driver) liên quan
- Tab Sound – Thông tin thiết bị âm thanh
- Tab Input – Thiết bị nhập liệu
- Bàn phím
- Chuột và các thiết bị ngoại vi khác
- Tab Input – Thiết bị nhập liệu
Cách kiểm tra bằng dxdiag phù hợp khi bạn cần xem cấu hình chi tiết để cài game, phần mềm nặng hoặc kiểm tra khả năng tương thích phần cứng.
Sử dụng msinfo32 để kiểm tra thông số máy tính (System Information)
Cách này cho phép bạn xem thông tin hệ thống chi tiết như CPU, RAM, phiên bản Windows, nhà sản xuất máy… và áp dụng trên Windows 10 trở lên.
- Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R, nhập msinfo32 vào hộp thoại Run, sau đó nhấn OK hoặc Enter.
- Bước 2: Cửa sổ System Information mở ra, tại đây bạn có thể xem các thông tin chính gồm:
- Tên hệ điều hành và phiên bản Windows (32-bit hoặc 64-bit)
- Tên hệ thống và nhà sản xuất thiết bị
- Bộ vi xử lý (CPU)
- Dung lượng RAM
Ngoài phần thông tin tổng quan, System Information còn cung cấp thêm các mục chi tiết khác:
- Hardware Resources: Hiển thị dữ liệu liên quan đến tài nguyên phần cứng của máy.
- Components: Thông tin về các thiết bị phần cứng và ngoại vi.
- Software Environment: Danh sách và trạng thái các thành phần phần mềm trong hệ thống.
Phương pháp này phù hợp khi bạn cần kiểm tra cấu hình đầy đủ và chuyên sâu để phục vụ cài đặt phần mềm, game hoặc kiểm tra hệ thống.
Kiểm tra thông số máy tính: driver, BIOS và thông tin hệ thống quan trọng
- Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R để mở hộp thoại Run.
- Bước 2: Nhập lệnh msinfo32 rồi nhấn Enter.
- Bước 3: Cửa sổ System Information xuất hiện, tại khung bên phải bạn cần chú ý các mục sau:
- System Manufacturer: Hãng sản xuất bo mạch chủ (Mainboard)
- System Model: Tên model Mainboard
- BIOS Version/Date: Phiên bản BIOS hiện tại và ngày phát hành
Dựa vào các thông tin này, bạn có thể truy cập trang chủ của nhà sản xuất Mainboard để kiểm tra và tải về phiên bản BIOS mới nhất phù hợp với máy tính của mình.
Dùng phần mềm chuyên dụng để kiểm tra thông số máy tính
Bên cạnh các công cụ có sẵn trong Windows, người dùng còn có thể sử dụng những phần mềm chuyên dụng để kiểm tra thông số máy tính một cách chi tiết và chính xác hơn.
Cách xem cấu hình máy tính bằng phần mềm CPU-Z
CPU-Z là công cụ phổ biến giúp kiểm tra chi tiết phần cứng máy tính, đặc biệt là CPU, RAM và bo mạch chủ.
- Bước 1: Tải và cài đặt phần mềm CPU-Z về máy tính, sau đó mở chương trình.
- Bước 2: Khi giao diện CPU-Z hiển thị, bạn có thể kiểm tra cấu hình máy thông qua các tab thông tin sau:
- CPU: Hiển thị đầy đủ thông tin bộ vi xử lý như tên CPU, số nhân – luồng, xung nhịp, tiến trình sản xuất.
- Caches: Cung cấp dữ liệu về bộ nhớ đệm L1, L2, L3 của CPU (cache càng lớn, khả năng xử lý càng tốt).
- Mainboard: Cho biết thông tin bo mạch chủ gồm hãng sản xuất, model và phiên bản BIOS.
- Memory: Hiển thị loại RAM, dung lượng, bus RAM và chế độ hoạt động.
- SPD: Chi tiết từng khe RAM đang gắn trên máy (dung lượng, hãng, tốc độ).
- Graphics: Thông tin về card đồ họa đang sử dụng, bao gồm card tích hợp hoặc card rời.
- Bench: Công cụ đo hiệu năng CPU thông qua các bài kiểm tra nhanh.
- About: Chỉ hiển thị thông tin phiên bản phần mềm CPU-Z.
GPU-Z
GPU-Z là công cụ chuyên dụng để kiểm tra thông số máy tính, giúp bạn theo dõi cấu hình và trạng thái hoạt động của card đồ họa một cách chính xác.
- Bước 1: Khởi chạy phần mềm GPU-Z, tại thẻ Graphics Card, bạn sẽ xem được các thông tin kỹ thuật quan trọng như tên VGA, dung lượng bộ nhớ, xung nhịp, băng thông và kiến trúc xử lý.
- Bước 2: Chuyển sang thẻ Sensors để theo dõi tình trạng vận hành của card đồ họa theo thời gian thực, bao gồm nhiệt độ, mức sử dụng GPU, bộ nhớ và hiệu suất hoạt động.
- Bước 3: Ngoài ra, GPU-Z còn cung cấp chi tiết về loại card (card tích hợp hay card rời), Memory Type, Memory Size, Bus Width và Bandwidth – các thông số ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xử lý đồ họa và độ ổn định của hệ thống.
Cách kiểm tra bằng GPU-Z rất hữu ích khi bạn cần đánh giá hiệu năng VGA để chơi game, làm đồ họa hoặc kiểm tra tình trạng phần cứng.
HWiNFO hoặc Speccy
Sau khi cài đặt HWiNFO hoặc Speccy, bạn chỉ cần mở phần mềm để kiểm tra thông số máy tính về phần cứng thông qua giao diện trực quan, được chia theo từng nhóm linh kiện.
Giám sát nhiệt độ và hiệu năng
Trong HWiNFO, mục Sensors cho phép theo dõi nhiệt độ CPU, GPU theo thời gian thực, giúp đánh giá khả năng tản nhiệt, mức tải hệ thống và phát hiện tình trạng quá nhiệt khi chơi game hoặc làm việc nặng.
Xem thông tin RAM, ổ cứng và linh kiện
Phần mềm hiển thị chi tiết dung lượng RAM, bus RAM, số khe đang dùng, loại ổ cứng (HDD, SSD, NVMe), dung lượng lưu trữ và tình trạng sức khỏe ổ đĩa. Ngoài ra còn có thông tin về mainboard, BIOS, pin và các cổng kết nối.
Xuất báo cáo hệ thống
HWiNFO hỗ trợ tạo báo cáo phần cứng đầy đủ dưới nhiều định dạng như HTML, CSV hoặc TXT, thuận tiện để lưu trữ, gửi kỹ thuật viên hoặc so sánh trước – sau khi nâng cấp máy.
Những thông số quan trọng cần kiểm tra là gì?
Khi kiểm tra thông số máy tính, bạn nên tập trung vào những thông số cốt lõi để đánh giá chính xác hiệu năng, khả năng nâng cấp và mức độ phù hợp với nhu cầu sử dụng.
- CPU (Bộ vi xử lý): Quyết định tốc độ xử lý và khả năng chạy đa nhiệm của máy.
- RAM: Ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở nhiều ứng dụng cùng lúc và độ mượt khi sử dụng.
- Ổ cứng (HDD/SSD/NVMe): Quyết định tốc độ khởi động hệ điều hành và truy xuất dữ liệu.
- Card đồ họa (GPU): Quan trọng với chơi game, thiết kế đồ họa, chỉnh sửa video.
- Hệ điều hành: Phiên bản Windows hoặc macOS giúp đảm bảo khả năng tương thích phần mềm.
- Màn hình: Độ phân giải, tần số quét và kích thước ảnh hưởng đến trải nghiệm làm việc, giải trí.
- Pin (đối với laptop): Thể hiện thời gian sử dụng và mức độ linh hoạt khi di chuyển.
- Mainboard: Quyết định khả năng nâng cấp và tương thích linh kiện.
- BIOS/UEFI: Ảnh hưởng đến độ ổn định và hỗ trợ phần cứng mới.
- Nhiệt độ & hiệu năng hoạt động: Giúp đánh giá tình trạng máy và khả năng tản nhiệt.
Khi nào bạn nên kiểm tra lại cấu hình máy?
Bạn nên kiểm tra thông số máy tính trong những thời điểm sau để đảm bảo thiết bị hoạt động đúng nhu cầu và tránh phát sinh lỗi:
- Trước khi cài đặt phần mềm hoặc game nặng để kiểm tra máy có đáp ứng yêu cầu cấu hình hay không.
- Khi máy chạy chậm, giật lag bất thường nhằm xác định nguyên nhân do phần cứng hay hệ điều hành.
- Trước khi nâng cấp linh kiện như RAM, SSD, card đồ họa để đảm bảo tương thích.
- Khi mua máy tính cũ hoặc máy đã qua sử dụng để đối chiếu cấu hình thực tế với thông tin người bán.
- Sau khi nâng cấp hoặc sửa chữa máy để kiểm tra linh kiện đã được nhận diện đúng hay chưa.
- Khi cần hỗ trợ kỹ thuật hoặc bảo hành vì thông số máy thường được yêu cầu để chẩn đoán lỗi.
- Định kỳ vài tháng một lần để theo dõi hiệu năng, nhiệt độ và tình trạng phần cứng.
Lưu ý quan trọng khi kiểm tra thông số máy tính
Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi kiểm tra thông số máy tính bạn nên biết để tránh nhầm lẫn và đánh giá đúng cấu hình thiết bị:
- Kiểm tra bằng nhiều cách để đối chiếu thông tin, tránh sai lệch do lỗi phần mềm.
- Phân biệt card đồ họa tích hợp và card rời, đặc biệt khi kiểm tra GPU cho nhu cầu chơi game hoặc đồ họa.
- Xem đúng dung lượng RAM khả dụng, không chỉ dung lượng tổng vì hệ thống có thể chiếm dụng một phần.
- Lưu ý loại ổ cứng (HDD, SSD SATA hay SSD NVMe) vì ảnh hưởng lớn đến tốc độ máy.
- Theo dõi nhiệt độ khi máy hoạt động, không chỉ thông số tĩnh để đánh giá khả năng tản nhiệt.
- Kiểm tra phiên bản hệ điều hành và kiến trúc 32-bit/64-bit để đảm bảo tương thích phần mềm.
- Cẩn trọng khi dùng phần mềm bên thứ ba, nên tải từ nguồn chính thức để tránh mã độc.
- Không nhầm lẫn thông số tối đa và thông số đang sử dụng, nhất là CPU, RAM và GPU.
Qua các cách kiểm tra thông số máy tính bằng công cụ tích hợp sẵn và phần mềm chuyên dụng, bạn có thể dễ dàng nắm bắt toàn bộ cấu hình cũng như tình trạng hoạt động của thiết bị. Việc chủ động kiểm tra thông số không chỉ giúp bạn sử dụng máy hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ tốt trong quá trình nâng cấp, sửa lỗi hay cài đặt phần mềm phù hợp.
Tham khảo bài viết liên quan:
