Cơm lam gà nướng: cách làm cơm lam ống tre và gà nướng tại nhà

Cơm lam gà nướng là cặp món quen thuộc của vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên: cơm lam là gạo nếp nướng trong ống tre, ống nứa trên than đến khi chín dẻo, thơm mùi tre; gà nướng là gà ta ướp sả, ớt, muối nướng vàng da, ăn kèm muối ớt, muối é hoặc chẩm chéo. Bài này hướng dẫn làm cơm lam và gà nướng cho 4 người, kèm cách làm khi không có ống tre và nướng gà bằng nồi chiên không dầu.

Cơm lam là gì?

Cơm lam là cơm nếp được nấu bằng cách cho gạo nếp đã ngâm cùng nước vào ống tre hoặc ống nứa non, nút kín bằng lá chuối hoặc lá dong rồi nướng trên lửa than đến khi vỏ ống cháy xém, gạo chín dẻo; lớp màng tre mỏng bám quanh cơm tạo mùi thơm đặc trưng.

Nguyên liệu làm cơm lam gà nướng cho 4 người

Để làm cơm lam gà nướng cho 4 người, bạn cần khoảng 600g gạo nếp, 4–6 ống tre hoặc ống nứa non (hoặc lá chuối), 1 con gà ta khoảng 1,2–1,5kg, sả, ớt, tỏi, gừng, muối, mật ong, dầu ăn và nguyên liệu làm muối chấm như muối hạt, ớt xanh, lá chanh, rau răm.

Cách làm cơm lam bằng ống tre

Làm cơm lam bằng ống tre, ngâm gạo nếp 4–6 giờ, trộn chút muối, cho gạo vào ống tre đến khoảng 3/4 ống, đổ nước (hoặc nước pha cốt dừa) ngập gạo khoảng 1–2cm, nút kín bằng lá chuối cuộn, rồi đặt ống nghiêng trên bếp than, xoay đều 40–60 phút đến khi vỏ ngoài cháy xém đều, nước cạn và gạo chín dẻo.

1. Ngâm gạo: vo sạch gạo nếp, ngâm 4–6 giờ, để ráo, trộn 1 thìa cà phê muối.
2. Chuẩn bị ống: ống tre, nứa non rửa sạch, một đầu kín bằng mắt tre, một đầu hở.
3. Cho gạo: đổ gạo vào khoảng 3/4 ống, thêm nước ngập gạo 1–2cm; có thể dùng nước pha nước cốt dừa cho béo.
4. Nút ống: cuộn lá chuối hoặc lá dong thành nút, nhét chặt miệng ống.
5. Nướng: đặt ống nghiêng, miệng hướng lên, trên bếp than; xoay đều 40–60 phút đến khi vỏ cháy xém đều.
6. Bóc: để nguội bớt, dùng dao chẻ bỏ lớp vỏ cháy bên ngoài, giữ lớp màng tre mỏng bao quanh cơm, cắt khúc.

Làm cơm lam khi không có ống tre

Không có ống tre, bạn có thể hấp xôi nếp chín khoảng 80%, trộn chút muối và nước cốt dừa, cuộn chặt trong 2–3 lớp lá chuối thành khối tròn dài, sau đó nướng trên than hoặc trong lò 200°C khoảng 20–25 phút, xoay đều cho lá xém; cơm dẻo, thơm mùi lá dù thiếu mùi tre đặc trưng.

1. Hấp gạo nếp đã ngâm 20–25 phút đến khi gần chín.
2. Trộn xôi với chút muối và 100ml nước cốt dừa.
3. Trải 2–3 lớp lá chuối đã hơ mềm, đặt xôi lên, cuộn chặt, buộc hai đầu.
4. Nướng than hoặc lò 200°C khoảng 20–25 phút, lật đều.

Cách ướp và nướng gà

Gà nướng ăn kèm cơm lam thường là gà ta để nguyên con hoặc chặt đôi, ướp sả, tỏi, ớt, gừng giã cùng muối, đường, mật ong và dầu ăn ít nhất 1–2 giờ, sau đó kẹp vỉ nướng trên than lửa vừa 35–45 phút, lật đều và quét mật ong pha dầu đến khi da vàng óng, thịt chín kỹ.

1. Sơ chế: chà gà với muối và gừng, chần nước sôi 1 phút, để ráo; khứa vài đường ở đùi, ức.
2. Ướp: giã sả, tỏi, ớt, gừng; trộn với muối, đường, hạt nêm, mật ong, dầu ăn; xoa đều trong và ngoài gà, ướp 1–2 giờ trong ngăn mát.
3. Nướng than: kẹp gà vào vỉ, nướng lửa vừa, cách than 15–20cm, 35–45 phút, lật mỗi 5–7 phút.
4. Quét bóng: 10 phút cuối quét hỗn hợp mật ong và dầu ăn cho da vàng bóng.
5. Kiểm tra chín: xiên vào phần đùi dày nhất, nước chảy ra trong, không còn màu hồng.

Hướng dẫn chi tiết với nồi chiên có ở bài nướng gà bằng nồi chiên không dầu và cách ướp gà nướng nồi chiên không dầu.

Làm muối chấm cơm lam gà nướng

Cơm lam gà nướng thường chấm muối ớt xanh lá chanh giã nhuyễn với chút đường và nước cốt chanh, muối é (Tây Nguyên) hoặc chẩm chéo (Tây Bắc); cơ bản nhất là muối hạt rang giã cùng ớt, lá chanh, vắt chanh khi ăn.

• Muối ớt xanh lá chanh: 1 thìa canh muối, 3–4 quả ớt xanh, 5 lá chanh, 1 thìa cà phê đường, giã hoặc xay, vắt chanh.
• Muối é: muối hạt rang, ớt, hạt é hoặc lá é, giã chung (nếu có nguyên liệu).
• Chẩm chéo: ớt nướng, tỏi, mắc khén, muối, rau thơm giã nhuyễn (nếu có mắc khén).

Mẹo làm cơm lam dẻo, gà nướng mềm không khô

Cơm lam dẻo khi ngâm gạo đủ 4–6 giờ, cho lượng nước vừa ngập gạo 1–2cm và nướng lửa đều, xoay liên tục; gà nướng mềm khi ướp đủ thời gian, nướng lửa vừa, cách than đủ xa và quét dầu, mật ong trong lúc nướng thay vì nướng lửa lớn ngay từ đầu.

• Ống nứa non cho mùi thơm và lớp màng mỏng hơn ống tre già.
• Không đổ quá nhiều nước vào ống vì cơm sẽ nhão.
• Gà ta da mỏng, thịt chắc, hợp nướng hơn gà công nghiệp.
• Để gà nghỉ 5 phút sau khi nướng rồi mới chặt để thịt giữ nước.

Nếu thích cơm ăn với gà kiểu khác, xem thêm 4 cách nấu cơm gà.

Câu hỏi thường gặp về cơm lam gà nướng

Cơm lam là đặc sản ở đâu?

Cơm lam phổ biến ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, thường được ăn kèm gà nướng, thịt nướng và muối chấm.

Ngâm gạo nếp làm cơm lam bao lâu?

Ngâm gạo nếp 4–6 giờ cho hạt nở mềm, để ráo và trộn chút muối trước khi cho vào ống tre.

Nướng cơm lam bao lâu thì chín?

Nướng ống tre trên than khoảng 40–60 phút, xoay đều đến khi vỏ cháy xém đều và nước trong ống cạn.

Không có ống tre làm cơm lam thế nào?

Hấp xôi nếp gần chín, cuộn chặt trong lá chuối rồi nướng trên than hoặc lò 200°C khoảng 20–25 phút.

Gà nướng ăn kèm cơm lam nên dùng gà gì?

Nên dùng gà ta khoảng 1,2–1,5kg, da mỏng, thịt chắc, nướng sẽ thơm và ít ra mỡ hơn gà công nghiệp.

Cơm lam gà nướng chấm gì ngon?

Chấm muối ớt xanh lá chanh, muối é hoặc chẩm chéo; nếu không có nguyên liệu đặc sản, muối hạt rang giã với ớt, lá chanh là đủ ngon.

Cơm lam để được bao lâu?

Cơm lam để nguyên ống ở nhiệt độ phòng nên ăn trong ngày; cơm đã bóc nên bọc kín, cho ngăn mát và hấp lại trước khi ăn.

Kết luận

Cơm lam gà nướng là món ăn đậm chất núi rừng mà bạn có thể làm tại nhà: ngâm nếp đủ thời gian, nướng trong ống tre hoặc cuộn lá chuối cho dẻo thơm, gà ta ướp sả ớt mật ong nướng vàng óng, ăn kèm muối ớt xanh lá chanh. Không có bếp than, lò nướng và nồi chiên không dầu vẫn cho kết quả ngon.

Xem thêm:

• Bánh hỏi cháo lòng Bình Định: cách ăn và cách làm tại nhà
• Bánh tráng dừa: cách chọn, nướng giòn và tự làm tại nhà