Khả năng tìm lại một chiếc điện thoại bị mất phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc bạn đã bật sẵn tính năng định vị thiết bị từ trước hay chưa. Nếu đã bật, bạn có thể xem vị trí, phát âm thanh, khóa máy từ xa và hiển thị lời nhắn ngay trên màn hình khóa. Nếu chưa bật, các lựa chọn còn lại hẹp hơn nhiều nhưng vẫn có việc đáng làm, đặc biệt là bảo vệ tài khoản và dữ liệu. Bài viết này đi theo đúng thứ tự ưu tiên đó.
Việc cần làm trong mười phút đầu tiên
Mười phút đầu là khoảng thời gian có giá trị nhất, vì máy thường vẫn còn pin và còn kết nối mạng. Hãy mượn một chiếc điện thoại hoặc máy tính bất kỳ và mở trang định vị thiết bị tương ứng với hệ điều hành máy bạn dùng, rồi đăng nhập bằng tài khoản đã liên kết với máy.
Nếu bản đồ hiện vị trí, hãy quan sát xem điểm đó đứng yên hay đang di chuyển. Vị trí đứng yên tại nơi bạn vừa đi qua thường là dấu hiệu máy bị bỏ quên chứ không bị lấy. Vị trí đang di chuyển liên tục là tình huống khác hẳn và bạn không nên tự đuổi theo.
Ngay sau đó, hãy gọi vào số máy của mình từ một thiết bị khác. Nếu ai đó nhặt được, cuộc gọi là cách liên lạc nhanh nhất. Nếu máy đang ở chế độ im lặng, hãy dùng chức năng phát âm thanh trên trang định vị, vì chức năng này bỏ qua cài đặt im lặng và phát ở âm lượng lớn nhất.
Bảng phân loại tình huống và hành động tương ứng
Cách xử lý khác nhau rất nhiều tùy vào việc máy còn hiện vị trí hay không và vị trí đó có di chuyển hay không.
| Tình huống | Ý nghĩa thường gặp | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Bản đồ hiện vị trí, máy đứng yên ở nơi quen thuộc | Bỏ quên tại quán, văn phòng, nhà người thân | Phát âm thanh, gọi tới nơi đó để hỏi |
| Bản đồ hiện vị trí, máy đang di chuyển | Máy đang ở chỗ người khác hoặc trên phương tiện | Khóa máy từ xa, hiển thị lời nhắn, không tự đuổi theo |
| Bản đồ hiện vị trí cũ, máy đang ngoại tuyến | Máy hết pin hoặc đã bị tắt nguồn | Bật chế độ thông báo khi máy trực tuyến trở lại |
| Không hiện vị trí nào cả | Chưa bật định vị hoặc máy đã bị đặt lại | Ưu tiên bảo vệ tài khoản, khóa SIM, báo mất |
| Máy mất trong lúc di chuyển bằng xe công nghệ | Nhiều khả năng còn trên xe | Liên hệ qua lịch sử chuyến đi trên ứng dụng |
| Máy mất ở nơi công cộng đông người | Rủi ro bị lấy cao hơn | Khóa máy ngay, đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng |
Khóa máy từ xa và để lại lời nhắn
Khóa máy từ xa là bước quan trọng hơn cả việc tìm ra vị trí, vì nó ngăn người khác truy cập dữ liệu của bạn ngay lập tức. Khi bật chế độ này, máy sẽ yêu cầu mật khẩu để mở khóa và vô hiệu hóa các phương thức mở nhanh như vân tay hay khuôn mặt.
Trang định vị cho phép bạn hiển thị một dòng nhắn cùng số điện thoại liên hệ ngay trên màn hình khóa. Hãy viết ngắn gọn và lịch sự, nêu rõ đây là máy bị thất lạc kèm một số điện thoại có người trực. Nhiều trường hợp máy được trả lại chính nhờ dòng nhắn này.
Một lưu ý quan trọng là không nên ghi địa chỉ nhà trong lời nhắn. Chỉ cần một số điện thoại liên hệ là đủ, vì việc tiết lộ địa chỉ tạo ra rủi ro khác cho bạn.
Bảo vệ tài khoản khi không tìm được máy
Nếu khả năng lấy lại máy thấp, hãy chuyển toàn bộ sự tập trung sang bảo vệ dữ liệu, vì thiệt hại từ tài khoản bị chiếm thường lớn hơn giá trị chiếc máy. Việc đầu tiên là đổi mật khẩu tài khoản chính đã đăng nhập trên máy, sau đó đăng xuất tài khoản đó khỏi thiết bị đã mất.
Tiếp theo, hãy rà lại các ứng dụng nhạy cảm: ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, thư điện tử và mạng xã hội. Với mỗi ứng dụng, đổi mật khẩu và đăng xuất khỏi mọi phiên đang hoạt động. Đừng bỏ qua ứng dụng nhắn tin, vì tin nhắn thường chứa mã xác thực gửi qua tin nhắn văn bản. Nếu máy đã từng nằm trong tay người khác một lúc rồi được trả lại, bạn nên rà thêm các dấu hiệu điện thoại bị theo dõi trước khi dùng lại như bình thường.
Việc gọi cho nhà mạng để khóa SIM cũng nên làm sớm. SIM là nơi nhận mã xác thực của rất nhiều dịch vụ, nên khóa SIM cắt đứt con đường phổ biến nhất để chiếm tài khoản. Sau đó bạn có thể yêu cầu cấp lại SIM với cùng số cũ. Tham khảo thêm các bước siết bảo mật trong bài cách reset điện thoại nếu bạn quyết định xóa sạch máy từ xa.
Xóa dữ liệu từ xa và cái giá phải trả
Xóa dữ liệu từ xa là biện pháp mạnh nhất nhưng cũng là biện pháp cuối cùng, vì sau khi xóa bạn thường mất luôn khả năng định vị chiếc máy đó. Đây là đánh đổi cần cân nhắc kỹ chứ không nên làm theo phản xạ.
Hãy chọn xóa dữ liệu khi máy chứa thông tin thực sự nhạy cảm và bạn đã chấp nhận không lấy lại được máy. Ngược lại, nếu vị trí vẫn hiện rõ và có khả năng thu hồi, việc khóa máy kèm lời nhắn thường là lựa chọn hợp lý hơn.
Cần biết rằng lệnh xóa chỉ thực thi khi máy kết nối mạng trở lại. Nếu máy đang tắt, lệnh sẽ nằm chờ và tự động chạy vào lần máy trực tuyến kế tiếp, nên bạn không cần bấm đi bấm lại nhiều lần.
Báo mất và các thủ tục nên làm
Trình báo với cơ quan chức năng có giá trị thực tế ngay cả khi khả năng tìm lại máy không cao, vì đó là căn cứ cho các thủ tục về sau. Hãy chuẩn bị trước số IMEI của máy, thông tin hóa đơn mua hàng nếu còn, cùng thời gian và địa điểm xảy ra sự việc.
Số IMEI là dãy số nhận dạng riêng của từng máy. Bạn có thể tìm lại nó trên vỏ hộp, trong hóa đơn mua hàng, hoặc trong phần thông tin thiết bị của tài khoản đã liên kết với máy. Hãy tập thói quen lưu số này ở nơi an toàn ngay từ khi mua máy.
Nếu máy có bảo hiểm thiết bị, hãy liên hệ đơn vị bảo hiểm sớm vì phần lớn hợp đồng đều có thời hạn khai báo. Đọc kỹ điều khoản để biết trường hợp của bạn có thuộc phạm vi chi trả hay không, vì mất do bỏ quên và mất do bị lấy thường được xử lý khác nhau.
Sáu hiểu lầm phổ biến khi tìm điện thoại bị mất
Những nhầm lẫn dưới đây khiến nhiều người mất thời gian vào việc vô ích trong khi bỏ lỡ các bước thực sự quan trọng.
Một, có thể định vị máy chỉ bằng số điện thoại. Các dịch vụ hứa hẹn điều này phần lớn là lừa đảo. Việc định vị đòi hỏi máy đã được liên kết với tài khoản của bạn từ trước.
Hai, máy tắt nguồn thì hoàn toàn hết hy vọng. Trang định vị vẫn lưu vị trí cuối cùng, và bạn có thể bật chế độ thông báo khi máy trực tuyến trở lại.
Ba, cứ xóa dữ liệu từ xa là an toàn nhất. Sau khi xóa, bạn thường mất luôn khả năng theo dõi máy, nên đây phải là lựa chọn cuối cùng chứ không phải phản xạ đầu tiên.
Bốn, tự đi tới vị trí trên bản đồ để lấy máy về. Bản đồ chỉ cho vị trí tương đối và có sai số, hơn nữa việc tự tìm tới nơi lạ tiềm ẩn rủi ro cho bản thân bạn.
Năm, khóa SIM là đủ để bảo vệ tài khoản. Khóa SIM chỉ chặn được mã xác thực qua tin nhắn, còn các ứng dụng đã đăng nhập sẵn trên máy vẫn mở, nên vẫn phải đăng xuất từ xa.
Sáu, đổi mật khẩu một tài khoản là xong. Nhiều dịch vụ liên kết chéo với nhau, nên cần rà toàn bộ danh sách ứng dụng nhạy cảm chứ không chỉ tài khoản chính.
Checklist tám bước theo đúng thứ tự ưu tiên
Thứ tự của tám bước này quan trọng không kém nội dung từng bước, hãy làm lần lượt từ trên xuống.
Bước một: mở trang định vị thiết bị trên một máy khác và đăng nhập tài khoản liên kết.
Bước hai: xem vị trí và xác định máy đang đứng yên hay di chuyển.
Bước ba: gọi vào số máy của mình, đồng thời dùng chức năng phát âm thanh nếu máy ở gần.
Bước bốn: khóa máy từ xa và hiển thị lời nhắn kèm số liên hệ, không ghi địa chỉ nhà.
Bước năm: gọi nhà mạng khóa SIM để chặn mã xác thực gửi qua tin nhắn.
Bước sáu: đổi mật khẩu và đăng xuất từ xa các tài khoản ngân hàng, ví điện tử, thư điện tử, mạng xã hội.
Bước bảy: trình báo kèm số IMEI và thông tin hóa đơn, liên hệ bảo hiểm thiết bị nếu có.
Bước tám: chỉ xóa dữ liệu từ xa khi đã chấp nhận không lấy lại được máy.
Chuẩn bị trước để lần sau đỡ bị động
Gần như mọi việc quyết định khả năng tìm lại máy đều phải làm từ trước khi mất, chứ không phải sau khi mất. Việc quan trọng nhất là bật tính năng định vị thiết bị và kiểm tra lại xem nó có thực sự hoạt động hay không, bằng cách thử mở trang định vị trên một máy khác ngay hôm nay.
Tiếp theo là ghi lại số IMEI và cất ở nơi bạn truy cập được mà không cần chiếc điện thoại đó, ví dụ trong thư điện tử gửi cho chính mình hoặc ghi trên giấy cất cùng hóa đơn. Đây là thông tin bắt buộc khi trình báo mà rất nhiều người không tìm ra vào đúng lúc cần.
Cuối cùng là bật sao lưu tự động và đặt mật khẩu màn hình khóa đủ mạnh. Sao lưu giúp bạn không mất dữ liệu dù máy có mất, còn màn hình khóa mạnh khiến chiếc máy trở nên vô dụng với người khác. Nếu bạn đang dùng máy cũ mua lại, hãy kiểm tra kỹ trạng thái tài khoản liên kết, xem thêm bài nên mua điện thoại cũ hay mới.
Tạm kết
Thứ tự đúng khi mất điện thoại là định vị trước, khóa máy ngay, bảo vệ tài khoản, rồi mới tính tới việc xóa dữ liệu. Chiếc máy có thể thay thế được, nhưng tài khoản ngân hàng và dữ liệu cá nhân thì không, nên hãy dành ưu tiên cho chúng. Nếu bạn cần một danh sách đầy đủ hơn về việc mất điện thoại phải làm sao, hãy xem quy trình bảy bước theo thứ tự ưu tiên. Và quan trọng nhất, hãy dành năm phút ngay hôm nay để bật định vị thiết bị cùng sao lưu tự động trên chiếc máy bạn đang cầm.
Câu hỏi thường gặp
Có tìm được điện thoại chỉ bằng số điện thoại không?
Không, các dịch vụ quảng cáo khả năng này phần lớn là lừa đảo. Việc định vị chỉ hoạt động khi máy đã được liên kết sẵn với tài khoản của bạn và tính năng tìm thiết bị được bật từ trước.
Máy đã tắt nguồn thì còn tìm được không?
Bạn vẫn xem được vị trí cuối cùng mà máy ghi nhận trước khi tắt. Ngoài ra hãy bật tùy chọn thông báo khi thiết bị trực tuyến trở lại, hệ thống sẽ gửi cảnh báo ngay khi máy kết nối mạng lần nữa.
Nên khóa máy hay xóa dữ liệu trước?
Hãy khóa máy trước, vì khóa vẫn giữ được khả năng định vị trong khi ngăn người khác truy cập dữ liệu. Chỉ xóa dữ liệu khi bạn đã chấp nhận không lấy lại được máy, vì sau khi xóa thường mất luôn khả năng theo dõi.
Có nên tự đi tới vị trí hiện trên bản đồ không?
Không nên, vì bản đồ chỉ cho vị trí tương đối và luôn có sai số nhất định. Việc tự tìm tới nơi lạ tiềm ẩn rủi ro cho bạn, tốt hơn là dùng lời nhắn trên màn hình khóa và trình báo với cơ quan chức năng.
Khóa SIM có bảo vệ được tài khoản không?
Khóa SIM chỉ chặn được mã xác thực gửi qua tin nhắn văn bản, đây là bước cần thiết nhưng chưa đủ. Các ứng dụng đã đăng nhập sẵn trên máy vẫn hoạt động, nên bạn vẫn phải đổi mật khẩu và đăng xuất từ xa.
Tìm số IMEI ở đâu khi đã mất máy?
Số IMEI có trên vỏ hộp máy, trong hóa đơn mua hàng, và trong phần thông tin thiết bị của tài khoản đã liên kết với máy. Hãy tập thói quen lưu số này ở nơi bạn truy cập được mà không cần tới chính chiếc điện thoại đó.
Lệnh xóa từ xa có chạy khi máy đang tắt không?
Lệnh sẽ nằm chờ và tự động thực thi vào lần đầu tiên máy kết nối mạng trở lại. Bạn chỉ cần gửi lệnh một lần, không cần bấm đi bấm lại nhiều lần.
Nên viết gì trong lời nhắn trên màn hình khóa?
Hãy viết ngắn gọn rằng đây là máy bị thất lạc, kèm một số điện thoại có người trực để liên hệ. Tuyệt đối không ghi địa chỉ nhà, vì việc tiết lộ nơi ở tạo ra rủi ro khác cho bạn.
Máy bị mất trong lúc đi xe công nghệ thì làm sao?
Hãy mở lịch sử chuyến đi trong ứng dụng đặt xe và dùng kênh liên hệ có sẵn để báo với tài xế. Đây là trường hợp có tỷ lệ tìm lại cao vì máy nhiều khả năng vẫn nằm trên xe.
Trình báo có giúp tìm lại được máy không?
Khả năng thu hồi phụ thuộc nhiều yếu tố, nhưng việc trình báo vẫn có giá trị vì nó là căn cứ cho các thủ tục về sau như yêu cầu bảo hiểm hoặc chứng minh bạn không còn sở hữu thiết bị đó.
Bảo hiểm thiết bị có chi trả khi mất máy không?
Điều này phụ thuộc vào điều khoản cụ thể của từng hợp đồng, và mất do bỏ quên thường được xử lý khác với mất do bị lấy. Hãy liên hệ đơn vị bảo hiểm sớm vì phần lớn hợp đồng đều có thời hạn khai báo.
Làm gì ngay hôm nay để lần sau đỡ bị động?
Hãy bật tính năng định vị thiết bị và thử mở trang định vị trên một máy khác để xác nhận nó hoạt động. Đồng thời ghi lại số IMEI ở nơi an toàn, bật sao lưu tự động và đặt mật khẩu màn hình khóa đủ mạnh.
