20+ câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về thầy cô nhân ngày 20/11

Ca dao tục ngữ về thầy cô nổi tiếng nhất là “Không thầy đố mày làm nên”, “Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy” và thành ngữ “Tôn sư trọng đạo”. Các câu này thể hiện lòng biết ơn thầy cô của người Việt. Dưới đây là tuyển chọn ca dao, tục ngữ, thành ngữ, danh ngôn kèm giải nghĩa ngắn, câu viết thiệp và thơ lục bát để bạn dùng cho ngày 20/11.

Ca dao, tục ngữ về thầy cô là gì?

Ca dao, tục ngữ về thầy cô là những câu nói dân gian truyền miệng ca ngợi công ơn người thầy và nhắc học trò giữ đạo “tôn sư trọng đạo”. Chúng ngắn, dễ nhớ nên thường được dùng trong thiệp, báo tường và bài phát biểu dịp 20/11.

Những câu ca dao về thầy cô hay nhất

Những câu ca dao về thầy cô hay nhất đều đặt ơn thầy ngang với công cha nghĩa mẹ và khuyên con cháu biết quý người dạy chữ. Mỗi câu kèm nghĩa ngắn để bạn chọn đúng hoàn cảnh sử dụng.

1. “Muốn sang thì bắc cầu Kiều
   Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.”
   Ý nghĩa: Muốn con học giỏi, cha mẹ phải biết quý trọng thầy cô của con.
2. “Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy
   Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.”
   Ý nghĩa: Ơn thầy dạy chữ được đặt ngang với công nuôi dưỡng của cha mẹ, cả đời khó đền đáp hết.
3. “Con ơi ghi lấy câu này
   Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy chớ quên.”
   Ý nghĩa: Lời dặn con cái ghi nhớ ba ơn lớn trong đời: cha, mẹ và thầy.
4. “Mấy ai là kẻ không thầy
   Thế gian thường nói đố mày làm nên.”
   Ý nghĩa: Hầu như ai cũng cần có thầy; tự học một mình khó thành tài.
5. “Dốt kia thì phải cậy thầy
   Vụng kia cậy thợ thì mày làm nên.”
   Ý nghĩa: Chưa biết thì tìm thầy để học, chưa khéo thì học thợ giỏi; biết học hỏi mới thành công.
6. “Gươm vàng rớt xuống hồ Tây
   Công cha cũng trọng, nghĩa thầy cũng sâu.”
   Ý nghĩa: Công lao của cha và ân nghĩa của thầy đều nặng tình như nhau.

Tục ngữ về thầy cô và việc học

Tục ngữ về thầy cô là những câu ngắn gọn khẳng định vai trò của người thầy và đạo lý biết ơn, trong đó câu quen thuộc nhất là “Không thầy đố mày làm nên”.

1. Không thầy đố mày làm nên. – Không có thầy dạy dỗ thì khó thành người, khó thành đạt.
2. Trọng thầy mới được làm thầy. – Biết kính trọng thầy thì sau này mình mới được người khác kính trọng.
3. Học thầy không tày học bạn. – Ngoài học thầy, học hỏi bạn bè hằng ngày cũng rất quan trọng (câu đề cao việc học lẫn nhau, không hạ thấp vai trò người thầy).
4. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây. – Hưởng thành quả thì phải nhớ người đã vun đắp; với học trò, đó là thầy cô.
5. Uống nước nhớ nguồn. – Lời nhắc sống có nghĩa, biết ơn cội nguồn, người dạy dỗ mình.
6. Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học. – Khuyên chăm hỏi thầy, chăm học để tiến bộ.
7. Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy. – Dạy ta dù ít hay nhiều, người đó đều là thầy và đáng được kính trọng.

Thành ngữ Hán Việt về thầy trò

Thành ngữ Hán Việt về thầy trò phổ biến nhất là “Tôn sư trọng đạo” và “Tiên học lễ, hậu học văn”, thường xuất hiện trên khẩu hiệu, phông nền và báo tường ngày 20/11.

1. Tôn sư trọng đạo: Tôn kính thầy, coi trọng đạo lý; truyền thống đẹp của người Việt, thường dùng làm khẩu hiệu ngày 20/11.
2. Nhất tự vi sư, bán tự vi sư: Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy (bản Hán Việt của câu “Một chữ cũng là thầy…”).
3. Tiên học lễ, hậu học văn: Trước học lễ nghĩa, cách làm người, sau mới học kiến thức; câu thường thấy trên tường các trường học.
4. Ngọc bất trác, bất thành khí; nhân bất học, bất tri lý: Ngọc không mài giũa thì không thành đồ quý, người không học thì không hiểu lẽ phải; câu từ sách cổ Trung Hoa được người Việt dùng quen.

Danh ngôn hay về thầy cô và nghề giáo

Danh ngôn về thầy cô là câu nói của các nhà lãnh đạo, nhà văn, nhà giáo dục về giá trị của nghề dạy học. Các câu dưới đây đều ghi rõ người nói để bạn trích dẫn chính xác.

1. “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người.” – Chủ tịch Hồ Chí Minh (nói năm 1958)
2. “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý, sáng tạo nhất trong các nghề sáng tạo.” – Thủ tướng Phạm Văn Đồng (thường được trích dẫn)
3. “Một người thầy ảnh hưởng tới cõi vĩnh hằng; không ai biết được ảnh hưởng ấy dừng lại ở đâu.” – Henry Adams, sử gia Mỹ (sách The Education of Henry Adams)
4. “Người thầy bình thường chỉ biết nói. Người thầy giỏi biết giải thích. Người thầy xuất sắc biết minh họa. Người thầy vĩ đại biết truyền cảm hứng.” – William Arthur Ward, nhà văn Mỹ
5. “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà bạn có thể dùng để thay đổi thế giới.” – Nelson Mandela
6. “Người dám dạy thì không bao giờ được ngừng học.” – John Cotton Dana, nhà thư viện học Mỹ

Lưu ý: trên mạng có nhiều câu được gán cho Albert Einstein hay các danh nhân khác nhưng không rõ nguồn gốc. Khi viết báo tường hoặc bài phát biểu, bạn nên chọn câu có tác giả rõ ràng như trên, hoặc ghi “sưu tầm” nếu không chắc.

Câu hay về thầy cô để viết thiệp 20/11

Nếu cần một câu ngắn, hiện đại để viết thiệp hoặc làm chú thích ảnh, bạn có thể dùng các câu sưu tầm dưới đây. Đây không phải ca dao, tục ngữ dân gian mà là câu nói hay được lưu truyền gần đây.

1. Thầy cô là người lái đò thầm lặng, đưa bao thế hệ học trò sang sông tri thức.
2. Thầy cô không chỉ dạy chúng em kiến thức mà còn dạy chúng em cách làm người.
3. Một người thầy tốt có thể thay đổi cả cuộc đời một học trò.
4. Thầy cô là người gieo hạt, để mai này học trò nở hoa và kết trái.
5. Những người dạy học không bao giờ biết hết mình đã chạm đến bao nhiêu cuộc đời.
6. Bảng đen, phấn trắng và một tấm lòng: đó là món quà thầy cô trao cho chúng em mỗi ngày.
7. 20/11 – ngày tri ân những người dạy chữ, dạy người.
8. Trường là mái nhà thứ hai, thầy cô là người thân của chúng em.

Lời chúc 20/11 hay dành cho cô giáo

Lời chúc 20/11 dành cho cô giáo nên ngắn, chân thành và nhắc đến kỷ niệm hoặc tình cảm của bạn với cô. Bạn có thể ghép một câu ca dao ở trên với một lời chúc dưới đây để thiệp thêm ý nghĩa. Xem thêm nhiều mẫu trong bài lời chúc 20/11 hay, ý nghĩa gửi thầy cô.

1. Vẻ đẹp của cô không chỉ ở nụ cười mà còn ở tấm lòng dành cho học trò. Chúc cô ngày 20/11 thật nhiều niềm vui!
2. Ngày Nhà giáo Việt Nam, chúc cô luôn xinh đẹp, mạnh khỏe và tràn đầy nhiệt huyết với nghề.
3. Một bông hoa không nói hết lòng biết ơn, chúng em xin gửi đến cô ngàn lời yêu thương và lời chúc tốt đẹp nhất.
4. Chúc cô có một ngày 20/11 thật ý nghĩa, tràn đầy nụ cười và hạnh phúc.
5. Cảm ơn cô đã luôn kiên nhẫn lắng nghe và dìu dắt chúng em. Chúc mừng ngày Nhà giáo Việt Nam!
6. Nhân ngày 20/11, tập thể lớp […] kính chúc cô sức khỏe, hạnh phúc và mãi yêu nghề.
7. Cô ơi! Nhân ngày 20/11, con chúc cô nhiều sức khỏe và mãi luôn xinh đẹp.

Thơ lục bát ngắn tặng thầy cô

Thơ lục bát tặng thầy cô gồm các cặp câu 6 chữ và 8 chữ, gieo vần ở chữ thứ 6, nên rất hợp để chép vào thiệp. Ba bài đầu do Hoàng Hà Mobile biên soạn, hai bài sau là thơ sưu tầm.

Bảng đen phấn trắng (Hoàng Hà Mobile biên soạn)

Bảng đen phấn trắng sớm chiều
Thầy cô gửi trọn bao điều yêu thương
Hôm nay hoa thắm sân trường
Mừng ngày Nhà giáo, vấn vương ân tình.

Người lái đò (Hoàng Hà Mobile biên soạn)

Thầy như người lái con đò
Bao năm cần mẫn đưa trò sang sông
Hôm nay trò đã thành công
Vẫn ghi ơn nghĩa trong lòng không quên.

Mẹ hiền thứ hai (Hoàng Hà Mobile biên soạn)

Cô như mẹ hiền thứ hai
Dạy em từng chữ, từng bài, từng câu
Ngày vui hoa thắm một màu
Chúc cô vui khỏe, dài lâu nụ cười.

Nhớ ơn thầy cô (sưu tầm)

Năm tháng học dưới mái trường
Thầy cô nối bước con đường tương lai
Dù trò có bướng có sai
Thầy cô vẫn mãi kề bên ân cần.

Nhớ về 20/11 (sưu tầm)

Mỗi năm chỉ có một ngày
“Tôn sư trọng đạo” trò nào cũng hay
Học trò vào những ngày này
Chớ quên thăm hỏi nhớ về thầy cô.

Muốn đọc thêm những bài thơ dài, có tác giả rõ ràng, bạn tham khảo tuyển tập bài thơ hay về thầy cô ngày 20/11.

Cách dùng ca dao, tục ngữ về thầy cô cho đúng

Ca dao, tục ngữ chỉ nên dùng một đến hai câu cho mỗi thiệp hoặc mỗi đoạn văn, chọn câu hợp với người nhận và ghi đúng nguyên văn.

• Viết thiệp: đặt một câu ca dao ở đầu thiệp, sau đó là lời chúc riêng của bạn. Tham khảo cách viết thiệp 20/11.
• Báo tường: dùng thành ngữ “Tôn sư trọng đạo” hoặc tục ngữ “Không thầy đố mày làm nên” làm tiêu đề, câu ca dao làm lời đề từ. Xem gợi ý trình bày trong bài báo tường 20/11.
• Bài phát biểu: mở đầu bằng một câu tục ngữ, kết thúc bằng một danh ngôn có tác giả rõ ràng.
• Mạng xã hội: chọn câu ngắn dưới 15 chữ để làm chú thích ảnh chụp cùng thầy cô.
• Không tự ý sửa chữ trong ca dao, tục ngữ; nếu nhớ không chắc, hãy chọn câu khác.

Câu hỏi thường gặp về ca dao tục ngữ về thầy cô

Câu tục ngữ nổi tiếng nhất về thầy cô là câu nào?

Câu được nhắc nhiều nhất là “Không thầy đố mày làm nên”. Câu tục ngữ khẳng định không ai thành đạt mà không cần người thầy dẫn dắt, nên thường được dùng mở đầu bài phát biểu hay báo tường 20/11.

“Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy” nghĩa là gì?

Câu ca dao khuyên cha mẹ muốn con học giỏi thì phải biết quý trọng, yêu mến thầy cô. Giống như muốn sang sông phải bắc cầu, muốn con thành người có học phải trân trọng người dạy dỗ con.

Ca dao, tục ngữ và thành ngữ về thầy cô khác nhau thế nào?

Ca dao thường là câu thơ lục bát có vần, nặng về tình cảm; tục ngữ là câu ngắn, đúc kết kinh nghiệm hoặc đạo lý; thành ngữ là cụm từ cố định, chưa thành câu trọn vẹn, ví dụ “tôn sư trọng đạo”.

“Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” có nghĩa là gì?

Câu thành ngữ Hán Việt này nghĩa là dạy ta một chữ cũng là thầy, dạy nửa chữ cũng là thầy. Ý muốn nói dù người dạy ta ít hay nhiều, ta đều phải kính trọng và biết ơn.

Nên dùng ca dao, tục ngữ về thầy cô vào đâu ngày 20/11?

Bạn có thể ghi một câu ca dao ngắn ở đầu thiệp, đặt làm tiêu đề hoặc lời đề từ cho báo tường, mở đầu bài phát biểu tri ân, hoặc dùng làm chú thích cho ảnh đăng mạng xã hội.

Có câu ca dao nào nói về công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy không?

Có. Câu “Con ơi ghi lấy câu này / Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy chớ quên” và “Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy / Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao” đặt ơn thầy ngang với công cha nghĩa mẹ.

Kết luận

Ca dao, tục ngữ về thầy cô như “Không thầy đố mày làm nên”, “Muốn sang thì bắc cầu Kiều” hay “Tôn sư trọng đạo” là cách ngắn gọn và trang trọng nhất để bày tỏ lòng biết ơn. Bạn hãy chọn một hai câu phù hợp, ghép với lời chúc chân thành của riêng mình để thiệp, báo tường hay lời phát biểu ngày 20/11 thêm ý nghĩa.

Xem thêm:

• 20+ bài thơ hay về thầy cô mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
• Lời chúc 20/11 hay, ý nghĩa gửi thầy cô
• Truyện cười 20/11 hay đăng báo tường
• Cách làm thiệp 20/11 đơn giản, dễ làm