Tóm tắt Cô bé bán diêm ngắn gọn, bố cục và ý nghĩa

Tóm tắt “Cô bé bán diêm” ngắn gọn: vào đêm giao thừa giá rét, một cô bé nghèo đầu trần, chân đất đi bán diêm ngoài phố nhưng cả ngày không bán được bao nào, không dám về nhà vì sợ bố đánh. Em ngồi nép vào góc tường, lần lượt quẹt diêm để sưởi ấm và thấy những ảo ảnh: lò sưởi, bàn ăn có ngỗng quay, cây thông Nô-en và người bà đã mất. Em quẹt hết bao diêm để níu bà lại, rồi theo bà bay lên trời. Sáng hôm sau, người ta thấy em đã chết cóng, đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười. Dưới đây là các bản tóm tắt theo nhiều độ dài, bố cục, ý nghĩa 5 lần quẹt diêm và giá trị nghệ thuật của truyện.

Thông tin về truyện Cô bé bán diêm

“Cô bé bán diêm” là một trong những truyện nổi tiếng nhất của nhà văn Đan Mạch Hans Christian Andersen, ra đời năm 1845. Andersen cũng là tác giả “Bà chúa tuyết”, truyện đã truyền cảm hứng cho bộ phim hoạt hình Frozen mà bạn có thể tìm hiểu trong bài công chúa Elsa là ai.

Truyện từng được đưa vào sách giáo khoa Ngữ văn 8 (chương trình cũ) dưới dạng đoạn trích, nên các yêu cầu tóm tắt, nêu bố cục và phân tích ý nghĩa mộng tưởng rất thường gặp trong bài kiểm tra.

Tóm tắt Cô bé bán diêm ngắn gọn

Tùy yêu cầu của đề, bạn có thể chọn bản tóm tắt dài hay ngắn; điều quan trọng là giữ đủ các sự việc chính: hoàn cảnh, 5 lần quẹt diêm và cái chết của em bé.

Bản tóm tắt 3 câu: Đêm giao thừa, một cô bé nghèo đi bán diêm ngoài phố nhưng không bán được bao nào nên không dám về nhà. Em ngồi nép vào góc tường, quẹt diêm sưởi ấm và lần lượt thấy lò sưởi, bàn ăn, cây thông Nô-en rồi người bà đã mất. Em quẹt hết bao diêm để theo bà bay lên trời, và sáng hôm sau người ta thấy em chết cóng với đôi môi mỉm cười.

Bản tóm tắt khoảng 5 câu: Đêm giao thừa, một cô bé nghèo, người bà yêu thương em nhất đã mất, phải đi bán diêm trong giá rét. Cả ngày không bán được bao diêm nào, em không dám về nhà vì sợ bố đánh. Em ngồi nép vào góc tường và quẹt diêm để sưởi, mỗi lần quẹt lại hiện ra một mộng tưởng đẹp đẽ. Lần cuối, em quẹt hết bao diêm để giữ bà lại và theo bà bay lên trời. Sáng mùng một, người ta thấy em chết cóng với đôi má hồng và đôi môi mỉm cười.

Bản tóm tắt một đoạn văn: Trong đêm giao thừa rét buốt, cô bé bán diêm nghèo khổ lang thang khắp phố mà không bán được bao diêm nào. Sợ bị bố đánh, em không dám về nhà, ngồi co ro giữa hai ngôi nhà. Để sưởi ấm, em quẹt từng que diêm. Ánh lửa lần lượt đem đến cho em lò sưởi ấm áp, bàn ăn thịnh soạn có ngỗng quay, cây thông Nô-en lộng lẫy và hình ảnh người bà hiền hậu. Sợ bà biến mất như các ảo ảnh trước, em quẹt hết những que diêm còn lại. Hai bà cháu bay lên trời, nơi không còn đói rét. Buổi sáng đầu năm, mọi người thấy em bé đã chết vì giá lạnh, má hồng, môi mỉm cười, bên cạnh là những bao diêm đã đốt hết.

Bản tóm tắt chi tiết (khoảng 200 từ): Em bé bán diêm mồ côi mẹ, người bà hiền hậu cũng đã qua đời, em sống với người bố khó tính trong một xó tối tăm. Đêm giao thừa, trời rét buốt, tuyết rơi, em vẫn đầu trần, chân đất lang thang trên phố bán diêm. Cả ngày em chưa bán được bao nào, cũng chẳng ai bố thí cho em đồng xu. Các ô cửa sổ đều sáng rực ánh đèn, sực nức mùi ngỗng quay, nhưng em không dám về vì sợ bố đánh. Em ngồi nép vào góc tường giữa hai ngôi nhà, rồi đánh liều quẹt một que diêm để sưởi. Lần thứ nhất, em thấy mình ngồi trước lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng. Lần thứ hai, em thấy bàn ăn trải khăn trắng, có con ngỗng quay nhồi táo và mận. Lần thứ ba, em thấy cây thông Nô-en lộng lẫy với hàng ngàn ngọn nến. Lần thứ tư, người bà hiện về mỉm cười với em. Sợ bà biến mất, em quẹt tất cả số diêm còn lại, và hai bà cháu bay vụt lên cao, đến nơi không còn đói rét, buồn đau. Sáng mùng một, người qua đường thấy một em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười đã chết cóng bên những bao diêm, nhưng không ai biết những điều kỳ diệu em đã trông thấy.

Bố cục truyện Cô bé bán diêm

Đoạn trích trong sách giáo khoa thường được chia thành 3 phần theo diễn biến câu chuyện.

• Phần 1 (từ đầu đến “… đôi bàn tay đã cứng đờ ra”): hoàn cảnh đáng thương của em bé trong đêm giao thừa.
• Phần 2 (tiếp theo đến “… họ đã về chầu Thượng đế”): những lần quẹt diêm và các mộng tưởng của em.
• Phần 3 (còn lại): cái chết thương tâm của em bé trong buổi sáng đầu năm.

Ý nghĩa 5 lần quẹt diêm

Mỗi lần quẹt diêm là một ước mơ của em bé, và mỗi lần que diêm tắt là em lại bị kéo về thực tại phũ phàng.

Các mộng tưởng đi từ nhu cầu thiết yếu (ấm, no) đến khát khao tinh thần (niềm vui, tình thương), đối lập với thực tế lạnh lẽo mà em đang chịu đựng. Những mộng tưởng ban đầu rất gần với thực tế (lò sưởi, ngỗng quay là thứ em có thể thấy qua ô cửa), nhưng càng về sau càng xa rời thực tại: con ngỗng tự nhảy xuống bàn, bà hiện về rồi cả hai bay lên trời. Điều này cho thấy em càng lúc càng kiệt sức và chìm sâu vào cõi mơ.

Nghệ thuật đan xen hiện thực và mộng tưởng

Thành công lớn nhất của truyện là cách Andersen đặt hiện thực và mộng tưởng xen kẽ nhau qua từng que diêm.

• Cấu trúc lặp lại: quẹt diêm – mộng tưởng hiện ra – diêm tắt – trở về thực tại, mỗi vòng làm nỗi đau tăng thêm.
• Tương phản ngoài – trong: phố xá sáng đèn, mùi ngỗng quay đối lập với em bé đói rét ngồi ngoài đường.
• Tương phản cũ – mới: đêm giao thừa sum vầy đối lập với cái chết cô đơn của em.
• Kết thúc hai tầng: về hiện thực em chết cóng, về mộng tưởng em được bay lên cùng bà, khiến người đọc vừa xót xa vừa được an ủi.

Câu kết “không ai biết những cái kỳ diệu em đã trông thấy” là lời trách nhẹ nhàng mà thấm thía với những người qua đường vô cảm. Nếu bạn cần viết bài phân tích, có thể tham khảo cách lập dàn ý trong bài nghị luận văn học là gì.

Giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

Truyện vừa có giá trị nhân đạo sâu sắc vừa cho thấy tài năng kể chuyện của Andersen.

Giá trị nội dung: truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc với những em bé nghèo khổ, bất hạnh, trân trọng những ước mơ giản dị của các em, đồng thời phê phán sự thờ ơ của xã hội trước số phận của các em.

Giá trị nghệ thuật:

• Nghệ thuật đối lập, tương phản giữa mộng tưởng và thực tế, giữa đêm giao thừa sum vầy và cảnh đói rét của em bé.
• Các chi tiết mộng tưởng đan xen hiện thực được sắp xếp hợp lý, tăng tiến.
• Cách kể chuyện hấp dẫn, giàu cảm xúc, mang màu sắc cổ tích.

Truyện đã được chuyển thể nhiều lần, như phim hoạt hình ngắn của Disney năm 2006 (được đề cử giải Oscar) và tác phẩm âm nhạc The Little Match Girl Passion của David Lang, đoạt giải Pulitzer năm 2008.

Nếu muốn so sánh với cách xây dựng nhân vật bất hạnh trong văn học Việt Nam, bạn có thể đọc thêm bài tóm tắt Chí Phèo của Nam Cao. Để hiểu đặc trưng thể loại tự sự, hãy tham khảo bài truyện ngắn là gì.

Câu hỏi thường gặp

Truyện Cô bé bán diêm của ai?

Truyện của nhà văn Đan Mạch Hans Christian Andersen (1805–1875), tác giả của nhiều truyện nổi tiếng như Nàng tiên cá, Bầy chim thiên nga, Bộ quần áo mới của hoàng đế.

Truyện Cô bé bán diêm được sáng tác năm nào?

Truyện được Andersen viết và xuất bản lần đầu vào tháng 12 năm 1845, in trong niên lịch Dansk Folkekalender for 1846.

Cô bé bán diêm quẹt diêm mấy lần?

Em quẹt diêm 5 lần: lần 1 thấy lò sưởi, lần 2 thấy bàn ăn có ngỗng quay, lần 3 thấy cây thông Nô-en, lần 4 thấy bà, lần 5 quẹt hết cả bao diêm để giữ bà lại.

Vì sao cô bé không dám về nhà?

Vì cả ngày em không bán được bao diêm nào, không kiếm được đồng xu nào và sợ bị bố đánh; hơn nữa nhà em cũng lạnh lẽo, gió lùa qua những khe hở.

Kết thúc truyện Cô bé bán diêm như thế nào?

Sáng mùng một đầu năm, người ta thấy em đã chết cóng ở góc tường, đôi má hồng, đôi môi mỉm cười, bên cạnh là những bao diêm đã đốt hết.

Ý nghĩa truyện Cô bé bán diêm là gì?

Truyện thể hiện lòng thương cảm sâu sắc với trẻ em nghèo khổ, trân trọng những ước mơ giản dị của các em và phê phán sự thờ ơ, lạnh lùng của xã hội.

Kết luận

“Cô bé bán diêm” của Andersen kể về em bé nghèo chết rét trong đêm giao thừa, với năm lần quẹt diêm là năm ước mơ giản dị về hơi ấm, miếng ăn, niềm vui và tình thương. Nắm được bản tóm tắt phù hợp, bố cục ba phần và ý nghĩa các mộng tưởng sẽ giúp bạn hiểu sâu tác phẩm. Hãy chọn bản tóm tắt đúng độ dài đề yêu cầu và luyện viết đoạn phân tích để làm bài tốt hơn.