Thành phần gia đình là mục trong sơ yếu lý lịch dùng để khai nghề nghiệp, tầng lớp xã hội chính của gia đình (thường là của bố mẹ), ví dụ công nhân, nông dân, viên chức, công chức, buôn bán hoặc lao động tự do. Khác với “thành phần bản thân” là nghề nghiệp hiện tại của chính người khai, như học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng. Bài viết giải thích ý nghĩa, cách ghi thành phần gia đình đúng trong sơ yếu lý lịch xin việc, hồ sơ nhập học và các mẫu lý lịch đặc thù, kèm ví dụ cụ thể.
Thành phần gia đình là gì?
Thành phần gia đình là thông tin cho biết gia đình bạn thuộc nhóm nghề nghiệp, tầng lớp xã hội nào. Mục này xuất hiện trong sơ yếu lý lịch, hồ sơ nhập học, hồ sơ xin việc, hồ sơ dự tuyển công chức, viên chức và một số hồ sơ khác.
Trước đây, thành phần gia đình gắn với cách phân loại giai cấp ở các giai đoạn lịch sử. Ngày nay, trong phần lớn hồ sơ thông thường, mục này được hiểu đơn giản là nghề nghiệp chính, nguồn sống chủ yếu của gia đình người khai.
Thành phần gia đình và thành phần bản thân khác nhau thế nào?
| Tiêu chí | Thành phần gia đình | Thành phần bản thân |
|---|---|---|
| Nói về ai | Gia đình, thường là bố mẹ (hoặc người nuôi dưỡng) | Chính người khai |
| Căn cứ | Nghề nghiệp, nguồn thu nhập chính của gia đình | Nghề nghiệp, tình trạng hiện tại của bản thân |
| Ví dụ | Nông dân, công nhân, viên chức, buôn bán | Học sinh, sinh viên, công nhân, nhân viên văn phòng |
Ví dụ: bạn là sinh viên mới tốt nghiệp, bố mẹ làm ruộng thì ghi Thành phần gia đình: Nông dân, Thành phần bản thân: Sinh viên (hoặc nghề nghiệp hiện tại nếu đã đi làm).
Cách ghi thành phần gia đình trong sơ yếu lý lịch
Bạn xác định nghề nghiệp mang lại thu nhập chính cho gia đình, rồi ghi ngắn gọn theo bảng gợi ý dưới đây.
| Nghề nghiệp chính của bố mẹ | Cách ghi thành phần gia đình |
|---|---|
| Làm ruộng, trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản | Nông dân |
| Làm việc tại nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp | Công nhân |
| Làm việc tại cơ quan nhà nước | Công chức |
| Giáo viên, bác sĩ, nhân viên đơn vị sự nghiệp công lập | Viên chức |
| Kinh doanh, bán hàng, có cửa hàng nhỏ | Buôn bán (hoặc Tiểu thương, Kinh doanh) |
| Làm thuê, công việc không cố định | Lao động tự do |
| Quân đội, công an | Quân nhân, Công an (ghi theo thực tế) |
| Đã nghỉ hưu | Hưu trí (có thể ghi kèm nghề trước khi nghỉ hưu) |
Nếu bố mẹ làm hai nghề khác nhau, bạn ghi theo nghề mang lại thu nhập chính cho gia đình hoặc ghi cả hai, ví dụ “Công nhân – Nông dân”. Các mục khác của hồ sơ có thể tham khảo trong bài cách viết sơ yếu lý lịch xin việc.
Ví dụ cách ghi thành phần gia đình hoàn chỉnh
| Tình huống | Thành phần gia đình | Thành phần bản thân |
|---|---|---|
| Học sinh lớp 12, bố mẹ làm ruộng ở quê | Nông dân | Học sinh |
| Sinh viên năm cuối, bố là công nhân, mẹ bán hàng ở chợ | Công nhân – Buôn bán | Sinh viên |
| Người đi làm, bố mẹ là giáo viên đã nghỉ hưu | Viên chức (hưu trí) | Nhân viên văn phòng |
| Người đi làm, bố mẹ làm thuê không cố định | Lao động tự do | Công nhân |
Nếu bạn sống cùng ông bà hoặc người giám hộ thay vì bố mẹ, hãy ghi theo nghề nghiệp của người trực tiếp nuôi dưỡng và ghi chú rõ ở phần quan hệ gia đình nếu mẫu có mục này.
Cách ghi thành phần bản thân
- Đang đi học: ghi Học sinh hoặc Sinh viên.
- Đã đi làm: ghi theo công việc hiện tại: Công nhân, Nhân viên văn phòng, Công chức, Viên chức, Kinh doanh…
- Chưa có việc làm: có thể ghi Lao động tự do hoặc tình trạng thực tế theo hướng dẫn của đơn vị tiếp nhận.
Thành phần gia đình trong các mẫu lý lịch đặc thù
Với một số loại lý lịch như lý lịch chính trị, hồ sơ thẩm tra xét kết nạp hoặc hồ sơ ngành nghề đặc thù, mục thành phần gia đình có thể có hướng dẫn ghi riêng, liên quan đến thành phần của gia đình qua các giai đoạn lịch sử. Trong trường hợp này:
- Đọc kỹ phần hướng dẫn kèm theo mẫu lý lịch.
- Hỏi ông bà, cha mẹ về thông tin gia đình qua các thời kỳ.
- Hỏi cán bộ, đơn vị tiếp nhận hồ sơ nếu chưa chắc chắn, tránh tự suy đoán.
Thành phần gia đình có ảnh hưởng đến việc xin việc không?
Với hồ sơ xin việc thông thường, thành phần gia đình chủ yếu là thông tin tham khảo về hoàn cảnh của ứng viên và không phải tiêu chí đánh giá năng lực. Nhà tuyển dụng quan tâm nhiều hơn đến trình độ, kinh nghiệm và kỹ năng.
Điều quan trọng là khai trung thực, thống nhất giữa các giấy tờ. Khai sai hoặc mâu thuẫn thông tin có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc ảnh hưởng đến uy tín của bạn. Nếu chưa có mẫu, bạn có thể tải mẫu sơ yếu lý lịch để điền.
Lỗi thường gặp khi ghi thành phần gia đình
- Nhầm với hoàn cảnh gia đình: ghi “khó khăn”, “khá giả” thay vì nghề nghiệp.
- Ghi thành phần bản thân vào ô thành phần gia đình: sinh viên ghi “Sinh viên” ở cả hai ô.
- Ghi quá dài: mô tả chi tiết công việc; chỉ cần một vài từ ngắn gọn.
- Không thống nhất giữa các hồ sơ: mỗi hồ sơ ghi một kiểu khác nhau.
Khi cần xác nhận thông tin cư trú, nhân thân cho hồ sơ, bạn có thể tra cứu trên ứng dụng VNeID để đảm bảo thông tin khai khớp với dữ liệu dân cư.
Câu hỏi thường gặp về thành phần gia đình
Thành phần gia đình là gì?
Thành phần gia đình là mục khai nghề nghiệp, tầng lớp xã hội chính của gia đình (thường là bố mẹ) trong sơ yếu lý lịch và các hồ sơ cá nhân.
Bố mẹ làm nông thì ghi thành phần gia đình là gì?
Ghi “Nông dân”.
Bố mẹ buôn bán thì ghi thành phần gia đình thế nào?
Có thể ghi “Buôn bán”, “Tiểu thương” hoặc “Kinh doanh” tùy quy mô công việc của gia đình.
Thành phần bản thân của sinh viên ghi gì?
Sinh viên đang đi học ghi thành phần bản thân là “Sinh viên”; nếu đã đi làm thì ghi theo công việc hiện tại.
Bố mẹ làm hai nghề khác nhau thì ghi thế nào?
Ghi theo nghề mang lại thu nhập chính cho gia đình, hoặc ghi cả hai nghề, ví dụ “Công nhân – Nông dân”.
Thành phần gia đình có bắt buộc phải ghi không?
Nếu mẫu hồ sơ có mục này thì bạn nên ghi đầy đủ, trung thực để hồ sơ không bị trả lại bổ sung.
Kết luận
Thành phần gia đình là thông tin về nghề nghiệp, nguồn sống chính của gia đình, còn thành phần bản thân là nghề nghiệp hiện tại của chính bạn. Khi điền sơ yếu lý lịch, hãy ghi ngắn gọn, trung thực và thống nhất giữa các hồ sơ; với các mẫu lý lịch đặc thù, nên đọc kỹ hướng dẫn hoặc hỏi đơn vị tiếp nhận để ghi đúng.
Xem thêm:
