Tấm thiệp cưới ghi dress code black tie, bạn mở tủ ra thì chỉ có bộ vest đi làm quen thuộc và loay hoay không biết mặc vậy có bị lệch không. Ra tiệm hỏi thuê, người ta lại đưa ra hàng loạt lựa chọn ve nhọn, ve khăn, một cúc, hai cúc, cummerbund hay gilet mà bạn chưa nghe bao giờ. Bài viết này giúp bạn phân biệt tuxedo với vest thường, biết cách đo để chọn bộ vừa vặn, nắm quy tắc phụ kiện và tránh những lỗi khiến bộ đồ đắt tiền trông thiếu chỉn chu.
Tuxedo là gì và khác vest thường ở đâu?
Tuxedo là bộ trang phục nam dành cho sự kiện trang trọng buổi tối, nhận ra ngay nhờ ve áo bọc satin bóng và dải satin chạy dọc hai bên ống quần, hai chi tiết mà vest thường không có.
| Trang phục | Dấu hiệu nhận dạng | Dùng cho dịp nào |
|---|---|---|
| Tuxedo | Ve bọc satin, quần có dải satin dọc, đi cùng nơ, sơ mi cổ đặc thù | Tiệc tối trang trọng, black tie, cưới hỏi |
| Vest, suit | Ve cùng chất vải với thân, quần trơn, đi cùng cà vạt | Đi làm, họp, sự kiện bán trang trọng |
| Morning coat | Áo đuôi vạt xẻ chéo dài về sau, quần sọc, mặc ban ngày | Nghi lễ ban ngày theo nghi thức phương Tây |
Sơ mi đi cùng tuxedo cũng khác sơ mi công sở: thân trước có nẹp gân dọc hoặc mặt piqué, cổ cánh hoặc cổ bẻ đứng để giữ nút nơ.
Cách chọn tuxedo vừa vặn
Bộ tuxedo đẹp hay không nằm ở độ vừa vặn. Bạn cần năm số đo: rộng vai, vòng ngực, dài tay, dài thân áo, dài quần, và khi thử hãy đi đúng đôi giày sẽ dùng.
| Vị trí | Cách kiểm tra | Dấu hiệu vừa vặn |
|---|---|---|
| Vai | Đứng thẳng, nhìn nghiêng đường may vai | Đường may nằm đúng mép xương vai, không nhô cục cũng không tụt xuống bắp tay |
| Ngực | Cài cúc, luồn bàn tay vào giữa ngực và thân áo | Vừa lọt bàn tay, phía trước không xuất hiện nếp chữ X kéo căng |
| Dài tay áo | Buông tay tự nhiên | Gấu tay dừng ở nếp gấp cổ tay, để lộ 1cm đến 1,5cm măng sét sơ mi |
| Dài thân áo | Buông tay, nắm hờ gấu áo | Gấu áo che hết mông, lòng bàn tay cong lại vừa ôm được gấu |
| Ống quần | Đi giày rồi soi gương | Gấu chạm mu giày, tạo tối đa một nếp gấp nhẹ |
Về kiểu ve, ve nhọn hướng lên trên tạo cảm giác vai rộng và cao hơn, hợp người tầm thước; ve khăn dạng vòng cung mềm mại, cổ điển, hợp dáng cao. Cả hai đều đúng chuẩn.
Về số cúc, tuxedo truyền thống dùng một cúc để giữ đường xẻ ngực chữ V dài; mẫu hai cúc gần với vest hơn. Cách đo vai ở bài blazer dùng lại được cho tuxedo.
Mặc tuxedo đúng chuẩn: phụ kiện đi kèm
- Nơ: nơ đen tự thắt là chuẩn mực, bề ngang nút nơ không vượt quá khoảng cách hai đuôi mắt.
- Sơ mi: trắng, thân trước nẹp gân hoặc mặt piqué, cổ cánh hoặc cổ bẻ đứng, măng sét kép cài khuy măng sét.
- Cummerbund hoặc gilet: chọn một trong hai, không dùng cùng lúc. Cummerbund là dải vải quấn eo, các nếp gấp phải quay lên trên. Gilet kín đáo hơn, hợp thời tiết mát.
- Giày: da đen bóng, oxford trơn không đục lỗ hoặc giày opera dáng lười.
- Tất: dài đến bắp chân, đen trơn, ngồi bắt chéo chân không lộ da.
- Khăn túi ngực: khăn lụa hoặc cotton trắng, gấp phẳng nếu muốn cổ điển.
Toàn bộ phụ kiện nên nằm trong hai tông đen và trắng, đây là trường hợp hiếm hoi mà nguyên tắc mix and match nhường chỗ cho quy ước. Về quy tắc cài cúc, bộ một cúc thì cài khi đứng và mở khi ngồi. Bộ hai cúc chỉ cài cúc trên, cúc dưới luôn để mở. Nếu mặc gilet, cúc cuối cùng cũng để mở theo lệ.
Tuxedo cho 4 dịp thường gặp
- Chú rể trong lễ cưới: tuxedo đen hoặc navy đậm, ve khăn, một cúc, sơ mi trắng nẹp gân, nơ đen, hoa cài nhỏ trên khuyết ve trái. Tiệc ban ngày ngoài trời thì màu ghi sáng hoặc be dịu hơn.
- Khách dự tiệc cưới: bộ tối màu, đơn giản, tránh trắng toàn phần và các chi tiết nổi hơn chú rể. Nơ đen, khăn túi trắng, giày đen bóng là đủ.
- Sự kiện black tie: đen tuyền, nơ tự thắt, cummerbund, giày opera hoặc oxford trơn. Không cà vạt, không giày nâu.
- Chụp ảnh cưới: chọn bộ ôm vừa nhưng còn chỗ cử động vì phải giữ tư thế lâu, và ưu tiên chất vải mờ vì vải quá bóng dễ lóa dưới đèn studio.
6 lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Đi giày sai kiểu. Giày nâu, da lộn hay sneaker đều phá tổng thể. Hãy chuẩn bị một đôi oxford đen trơn đánh bóng kỹ.
- Thắt cà vạt thay nơ. Cà vạt kéo bộ đồ về nhóm vest công sở. Nếu bạn ngại nơ tự thắt, hãy chọn nơ có móc cài sẵn nhưng vẫn giữ dáng nút thật, tránh loại nơ nhựa cứng.
- Tay áo sơ mi không lộ đúng mức. Tay áo khoác quá dài che kín măng sét làm cánh tay trông ngắn. Nhờ thợ cắt ngắn tay áo khoác để lộ 1cm đến 1,5cm sơ mi.
- Quần dài quá, gấu gấp nhiều nếp. Hãy thử quần khi đã đi giày tiệc và chỉnh gấu chỉ còn một nếp gấp nhẹ hoặc gấu thẳng.
- Chọn màu sai dịp. Màu sáng nổi bật hợp tiệc ngoài trời ban ngày nhưng lạc lõng ở tiệc tối theo nghi thức. Khi thiệp ghi black tie, đen và navy đậm là lựa chọn an toàn.
- Cài cả hai cúc hoặc cài cúc khi ngồi. Vạt áo bị kéo căng, nhăn ngang bụng và mau hỏng form. Hãy mở cúc khi ngồi, cài lại khi đứng.
Thuê hay may tuxedo và cách bảo quản
Không có đáp án chung, quyết định phụ thuộc vào tần suất bạn mặc.
| Tiêu chí | Thuê | May hoặc mua sẵn |
|---|---|---|
| Tần suất mặc | Hợp khi chỉ mặc một hai lần | Hợp khi dự tiệc đều đặn trong năm |
| Độ vừa vặn | Chỉnh trong giới hạn cho phép của bộ đồ có sẵn | Vừa theo đúng số đo, sửa lại được về sau |
| Thời gian chuẩn bị | Nhanh, thử và lấy trong thời gian ngắn | Cần nhiều lần thử, nên đặt sớm trước sự kiện |
| Phụ kiện | Thường có sẵn theo bộ | Bạn tự chọn và sở hữu lâu dài |
Dù thuê hay sở hữu, cách giữ đồ giống nhau. Treo áo bằng móc gỗ bản rộng để giữ form vai, quần vắt qua thanh ngang theo đúng nếp li, bọc túi vải thoáng khí thay vì nilon vì nilon giữ ẩm. Chỉ giặt khô khi cần vì dung môi làm phai lớp satin ở ve, vết bẩn nhẹ thì thấm bằng khăn ẩm, không chà. Cách này cũng đúng với các loại vải cấu trúc như vải tweed trong tủ đồ trang trọng.
Câu hỏi thường gặp
Tuxedo và vest khác nhau thế nào?
Điểm khác rõ nhất nằm ở chất liệu ve áo và ống quần. Tuxedo có ve bọc satin bóng cùng dải satin chạy dọc hai bên ống quần, đi kèm nơ và sơ mi cổ đặc thù. Vest dùng ve cùng chất vải với thân áo, quần trơn không dải, đi kèm cà vạt. Về công năng, vest mặc đi làm được, còn tuxedo dành riêng cho dịp trang trọng.
Mặc tuxedo có bắt buộc đeo nơ không?
Với dress code black tie thì gần như bắt buộc, và nơ nên là nơ đen. Ở các sự kiện linh hoạt hơn như tiệc cưới ở Việt Nam, một số người thay bằng cà vạt bản hẹp cùng tông, nhưng khi đó tổng thể sẽ nghiêng về phong cách vest. Nếu muốn giữ đúng tinh thần tuxedo, hãy chọn nơ.
Nên chọn cummerbund hay gilet?
Chọn một trong hai chứ không mặc cùng lúc. Cummerbund là dải vải quấn eo, nhẹ và thoáng nên hợp thời tiết nóng, nhớ để các nếp gấp quay lên trên. Gilet che kín phần eo và thân trước, trông chỉn chu hơn khi bạn cởi áo khoác, phù hợp phòng tiệc mát. Cả hai đều nhằm che phần cạp quần và sơ mi.
Tuxedo màu xanh navy có đúng chuẩn không?
Navy đậm được chấp nhận rộng rãi ở phần lớn sự kiện trang trọng và lên ảnh khá đẹp vì không bị bệt như đen dưới đèn. Với thiệp ghi black tie theo nghi thức nghiêm ngặt, đen vẫn là lựa chọn an toàn nhất. Nếu chọn navy, hãy giữ toàn bộ phụ kiện ở tông đen để tổng thể không bị rối.
Người tầm thước mặc tuxedo thế nào cho cao ráo?
Ưu tiên ve nhọn, bộ một cúc để đường xẻ ngực chữ V kéo dài, và giữ áo với quần cùng một màu. Ống quần nên vừa ống, gấu thẳng hoặc chỉ một nếp gấp nhẹ, tránh gấu lật. Thân áo không nên quá dài vì gấu áo dài sẽ cắt ngắn phần chân. Đôi giày mũi thon cũng giúp đường nhìn liền mạch hơn.
Bao lâu nên giặt khô một bộ tuxedo?
Chỉ giặt khô khi bộ đồ thực sự bẩn hoặc ám mùi, thường là sau vài lần mặc. Dung môi giặt khô làm lớp satin ở ve áo mất độ bóng dần theo thời gian. Giữa các lần mặc, bạn treo áo ở nơi thoáng khoảng một ngày, dùng bàn chải mềm phủi bụi và bàn là hơi nước ở khoảng cách vừa phải để làm phẳng nếp.
Kết luận
Tuxedo không khó mặc, nó chỉ đòi hỏi bạn tôn trọng vài quy tắc cố định: ve satin đi với nơ đen, giày da đen bóng, tất dài, và một bộ số đo thật vừa vai với ngực. Khi thiệp mời ghi black tie, hãy bám vào đen hoặc navy đậm rồi để phụ kiện làm phần còn lại. Thuê hay may đều được, miễn là bạn thử đồ cùng đúng đôi giày và chỉnh gấu quần trước ngày diễn ra sự kiện.
