Cách rã đông sữa mẹ đúng chuẩn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo toàn dưỡng chất và đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa non nớt của bé. Nếu rã đông sai cách, sữa mẹ có thể bị giảm chất lượng hoặc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ các phương pháp rã đông sữa mẹ an toàn, nhanh chóng cùng những lưu ý quan trọng cần ghi nhớ.
Vì sao cần rã đông sữa mẹ đúng cách?
Việc rã đông sữa mẹ đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nguyên giá trị dinh dưỡng của sữa. Sữa mẹ chứa nhiều kháng thể, enzyme và dưỡng chất thiết yếu giúp tăng cường miễn dịch và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ. Nếu rã đông sai cách, chẳng hạn như dùng nước quá nóng hoặc đun trực tiếp trên bếp, các thành phần quý giá này có thể bị phá hủy, làm giảm chất lượng sữa và lợi ích mà bé nhận được.
Bên cạnh đó, rã đông sữa mẹ đúng cách còn giúp đảm bảo an toàn cho trẻ khi sử dụng. Quá trình rã đông không phù hợp có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển hoặc khiến sữa bị biến chất, gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non nớt của bé. Thực hiện đúng hướng dẫn rã đông sẽ giúp sữa giữ được độ an toàn, mùi vị tự nhiên và giúp bé bú ngon miệng hơn.
Cách rã đông sữa mẹ trong ngăn đá an toàn
Khi bảo quản sữa mẹ trong ngăn đá, mẹ có thể áp dụng 3 cách rã đông phổ biến và an toàn sau đây để chuẩn bị sữa cho bé sử dụng:
- Cách 1: Chuyển túi sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát tủ lạnh trước khoảng 24 giờ. Đây là phương pháp rã đông chậm, giúp sữa giữ được chất lượng và giá trị dinh dưỡng tốt nhất.
- Cách 2: Đặt túi sữa vào một chậu nước lạnh hoặc để dưới vòi nước lạnh chảy nhẹ cho đến khi sữa tan hoàn toàn và trở về trạng thái lỏng.
- Cách 3: Sử dụng máy hâm sữa có chức năng rã đông. Cách này giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo nhiệt độ ổn định trong suốt quá trình rã đông.
Bên cạnh việc lựa chọn cách rã đông sữa mẹ phù hợp, mẹ cần ghi nhớ 3 nguyên tắc quan trọng khi rã đông sữa mẹ để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa của bé:
- Không rã đông sữa ở nhiệt độ phòng: Việc để sữa đông đá tan tự nhiên ngoài môi trường thường có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào sữa.
- Không làm thay đổi nhiệt độ đột ngột: Sự chênh lệch nhiệt độ quá nhanh có thể làm giảm một số dưỡng chất quan trọng có trong sữa mẹ.
- Không lắc mạnh sữa sau khi rã đông: Việc rung lắc mạnh có thể phá vỡ cấu trúc tự nhiên của sữa, làm giảm lượng kháng thể và ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng vốn có.
Cách rã đông sữa mẹ nhanh khi cần gấp
Trong những trường hợp cần sử dụng sữa gấp, mẹ cần lựa chọn phương pháp rã đông vừa tiết kiệm thời gian vừa đảm bảo an toàn và giữ trọn dưỡng chất cho bé. Dưới đây là hai cách rã đông sữa mẹ nhanh và phổ biến nhất hiện nay.
Cách rã đông sữa mẹ bằng tay
Mẹ có thể chủ động rã đông sữa bằng phương pháp thủ công, phù hợp khi không có máy hâm sữa. Ngoài cách chuyển sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát trước khoảng 24 giờ, mẹ cũng có thể rã đông bằng nước lạnh theo các bước sau:
- Bước 1: Chuẩn bị một tô hoặc bát chứa nước lạnh (có thể cho thêm đá để giữ nhiệt độ thấp).
- Bước 2: Lấy túi sữa ra khỏi ngăn đông và ngâm ngay vào nước lạnh. Mẹ cũng có thể đặt túi sữa dưới vòi nước lạnh đang chảy nhẹ để sữa tan dần.
- Bước 3: Khi sữa đã chuyển hoàn toàn sang dạng lỏng, nhẹ nhàng xoay tròn hoặc lắc rất nhẹ để các lớp sữa hòa đều.
- Bước 4: Tiến hành hâm sữa đúng cách trước khi cho bé sử dụng.
Lưu ý, phương pháp rã đông bằng tay thường mất khá nhiều thời gian. Nếu cần sữa gấp, mẹ nên cân nhắc lựa chọn phương án rã đông khác để thuận tiện hơn.
Cách rã đông sữa mẹ bằng máy hâm sữa
Rã đông sữa bằng máy hâm sữa là lựa chọn được nhiều mẹ tin dùng nhờ thao tác đơn giản, nhanh chóng và giúp duy trì chất lượng sữa ổn định. Cách thực hiện như sau:
- Bước 1: Đổ lượng nước phù hợp vào khoang máy hâm sữa theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Bước 2: Đặt túi hoặc bình sữa cần rã đông vào máy, chọn chế độ rã đông và khởi động thiết bị.
- Bước 3: Sau khi hoàn tất quá trình rã đông, máy thường sẽ tự động chuyển sang chế độ hâm sữa. Mẹ chỉ cần chờ máy kết thúc chu trình là có thể lấy sữa cho bé sử dụng.
Mẹ cần lưu ý rằng không phải máy hâm sữa nào cũng được trang bị chế độ rã đông. Trong trường hợp máy không hỗ trợ, mẹ nên để sữa rã đông hoàn toàn về dạng lỏng trước khi tiến hành hâm nóng để đảm bảo an toàn cho bé.
Sau khi rã đông, sữa mẹ để được bao lâu?
Theo khuyến nghị từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS), sữa mẹ sau khi rã đông chỉ nên sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định để đảm bảo an toàn và giữ được giá trị dinh dưỡng cho trẻ. Khi vượt quá mốc thời gian này, sữa có nguy cơ biến chất hoặc không còn phù hợp cho bé sử dụng.
Cụ thể, thời gian sử dụng sữa mẹ sau rã đông được khuyến cáo như sau:
- Rã đông trong ngăn mát tủ lạnh: Sữa nên được dùng trong vòng 24 giờ.
- Sữa đã rã đông và để ở nhiệt độ phòng: Chỉ nên sử dụng trong khoảng 1–2 giờ.
Mẹ cần lưu ý rằng thời gian sử dụng được tính từ lúc sữa rã đông hoàn toàn, không phải từ thời điểm lấy sữa ra khỏi ngăn đông. Tuân thủ đúng các mốc thời gian này sẽ giúp đảm bảo chất lượng sữa và an toàn cho hệ tiêu hóa non nớt của bé.
Dấu hiệu nhận biết sữa mẹ rã đông còn dùng được
Sau khi thực hiện cách rã đông sữa mẹ, mẹ cần kiểm tra kỹ sữa trước khi cho bé sử dụng để đảm bảo an toàn và giữ trọn dưỡng chất. Dưới đây là những dấu hiệu giúp mẹ nhận biết sữa mẹ rã đông vẫn còn dùng tốt:
- Mùi sữa tự nhiên, không có mùi lạ: Sữa mẹ đạt chất lượng thường có mùi nhẹ, hơi béo hoặc mùi xà phòng rất thoang thoảng (do enzyme lipase). Nếu sữa có mùi chua, hôi hoặc khó chịu rõ rệt, mẹ không nên cho bé dùng.
- Màu sắc bình thường: Sữa mẹ sau rã đông có thể tách lớp với phần béo nổi lên trên, đây là hiện tượng tự nhiên. Khi lắc nhẹ, sữa hòa đều trở lại và không xuất hiện màu bất thường như vàng sậm, xám hoặc nâu.
- Kết cấu sữa ổn định: Sữa còn dùng được sẽ có dạng lỏng đồng nhất sau khi xoay nhẹ, không vón cục, không có cặn lạ hay lớp nhớt bất thường.
- Bé bú bình thường: Nếu bé uống sữa không có biểu hiện khó chịu như nhăn mặt, nôn trớ hoặc bỏ bú, đó cũng là dấu hiệu cho thấy sữa vẫn đảm bảo chất lượng.
Nếu mẹ phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về mùi, màu sắc hoặc kết cấu, tốt nhất không nên tiếc sữa mà hãy loại bỏ để đảm bảo an toàn cho bé.
Lưu ý quan trọng khi rã đông và hâm sữa mẹ
Để đảm bảo sữa mẹ sau rã đông vẫn an toàn và giữ được giá trị dinh dưỡng cho bé, mẹ cần ghi nhớ những lưu ý quan trọng dưới đây trong cách rã đông sữa mẹ và hâm sữa.
Không rã đông sữa mẹ ở nhiệt độ phòng
Việc để sữa đông đá rã tự nhiên ở nhiệt độ phòng làm tăng nguy cơ vi khuẩn xâm nhập, khiến sữa dễ bị nhiễm khuẩn và hỏng. Ngoài ra, phương pháp này còn mất nhiều thời gian hơn so với rã đông trong ngăn mát hoặc bằng nước lạnh.
Không sử dụng lò vi sóng để rã đông sữa
Nhiệt độ cao từ lò vi sóng hoặc việc đun trực tiếp có thể phá vỡ cấu trúc dinh dưỡng trong sữa mẹ. Bên cạnh đó, lò vi sóng làm nóng không đồng đều, dễ gây bỏng cho trẻ khi bú. Vì vậy, đây là phương pháp không được khuyến khích khi rã đông hay hâm sữa mẹ.
Không lắc mạnh bình sữa sau khi rã đông
Lắc mạnh bình sữa có thể làm phá vỡ các liên kết phân tử và làm giảm lượng kháng thể trong sữa mẹ. Trong quá trình rã đông hoặc trước khi cho bé dùng, mẹ chỉ nên xoay nhẹ bình sữa để các lớp sữa hòa đều với nhau.
Không trữ lại sữa đã rã đông hoặc hâm nóng
Sau khi bạn đã thực hiện cách rã đông sữa mẹ và hâm nóng thì không nên tiếp tục bảo quản hay cấp đông lại. Việc tái trữ có thể khiến sữa bị tách lớp, vón cục và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Nếu bé bú không hết, phần sữa thừa nên được bỏ đi để đảm bảo an toàn.
Trường hợp sữa đã hâm nhưng bé chưa bú, mẹ có thể thay nắp bình sạch và đậy kín để kéo dài thời gian sử dụng thêm tối đa khoảng 2 giờ ở nhiệt độ phòng, do nước bọt từ núm ti là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Không hâm đi hâm lại sữa mẹ nhiều lần
Sữa mẹ chỉ nên được rã đông và hâm một lần duy nhất. Việc hâm lại nhiều lần không chỉ làm mất dưỡng chất mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Khi hâm sữa, mẹ nên giữ nhiệt độ ổn định khoảng 40°C và sử dụng trong vòng 1 giờ.
Không pha sữa rã đông với sữa mới vắt
Sữa mới vắt thường có nhiệt độ cao hơn sữa rã đông. Việc trộn hai loại sữa này với nhau có thể gây “sốc nhiệt”, làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa và tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Mẹ nên bảo quản sữa rã đông và sữa mới vắt ở các túi riêng biệt.
Không rã đông bằng cách hâm nóng già rồi để nguội
Một số bố mẹ có thói quen làm nóng sữa đến mức rất cao rồi để nguội lại trước khi cho bé uống. Cách làm này có thể làm mất nhiều dưỡng chất quan trọng trong sữa mẹ. Do đó, mẹ nên duy trì nhiệt độ rã đông và hâm sữa ở mức vừa phải để bảo toàn giá trị dinh dưỡng.
Câu hỏi thường gặp
Sữa mẹ bảo quản được bao lâu?
Sữa mẹ có thể trữ 72 giờ trong ngăn mát, 1 tháng trong ngăn đá và tối đa 3 tháng trong tủ đông chuyên dụng.
Sữa mẹ đã rã đông còn thừa có dùng lại được không?
Không. Sau khi thực hiện cách rã đông sữa mẹ và hâm nóng thì chỉ nên dùng một lần, phần còn dư cần bỏ đi.
Rã đông sữa mẹ đúng cách như thế nào?
Mẹ nên chuyển sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát từ tối hôm trước để rã đông từ từ, sau đó hâm ấm bằng cách ngâm bình sữa trong nước ấm.
Có nên rã đông sữa mẹ bằng lò vi sóng không?
Không nên. Lò vi sóng hoặc đun trực tiếp có thể làm mất vitamin và kháng thể trong sữa mẹ.
Có thể bảo quản sữa mẹ bằng bình thủy tinh không?
Có. Mẹ có thể dùng bình nhựa hoặc bình thủy tinh đã được tiệt trùng bằng nước sôi để trữ sữa.
Áp dụng cách rã đông sữa mẹ đúng cách không chỉ giúp giữ trọn giá trị dinh dưỡng mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bé trong từng cữ bú. Bằng việc lựa chọn phương pháp rã đông phù hợp, tuân thủ nguyên tắc nhiệt độ và thời gian sử dụng, mẹ có thể yên tâm hơn trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp mẹ chủ động và tự tin hơn khi bảo quản và sử dụng sữa mẹ mỗi ngày.
Tham khảo bài viết liên quan:
Sữa mẹ vắt ra để bên ngoài được bao lâu? Cách bảo quản an toàn cho bé
Sữa mẹ ủ trong máy hâm được bao lâu? Cách hâm sữa mẹ đúng chuẩn
