Nguy cơ mắc Alzheimer không chỉ đến từ tuổi tác hay di truyền, mà còn âm thầm tích lũy từ những thói quen hằng ngày. Đáng nói, có những việc nhiều người tin là “tốt cho não”, nhưng nếu lạm dụng hoặc hiểu sai cách, lại vô tình đẩy nhanh quá trình suy giảm trí nhớ.
1. Ngủ quá nhiều, nghĩ rằng càng ngủ càng tốt cho não
Ngủ đủ giấc rất quan trọng với não bộ, nhưng ngủ quá nhiều lại là một câu chuyện khác. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người ngủ trên 9–10 giờ mỗi ngày trong thời gian dài có nguy cơ suy giảm nhận thức cao hơn so với nhóm ngủ vừa phải.
Khi ngủ quá nhiều, nhịp sinh học bị rối loạn, não ít được kích thích bởi các hoạt động tư duy và giao tiếp xã hội. Lâu dần, điều này có thể làm chậm các kết nối thần kinh – yếu tố then chốt liên quan đến nguy cơ mắc Alzheimer. Giấc ngủ lý tưởng cho người trưởng thành thường dao động 7–8 tiếng mỗi ngày, đều đặn và đúng giờ.
2. Hạn chế giao tiếp, sống “yên tĩnh” quá mức
Không ít người cho rằng sống ít giao tiếp, tránh ồn ào sẽ giúp tinh thần thư thái và não bộ được “nghỉ ngơi”. Thực tế, não cần được kích thích xã hội để duy trì sự linh hoạt.
Việc ít trò chuyện, ít tham gia hoạt động tập thể khiến não giảm cơ hội xử lý ngôn ngữ, cảm xúc và trí nhớ. Theo các chuyên gia thần kinh học, cô lập xã hội kéo dài có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc Alzheimer, đặc biệt ở người cao tuổi. Những hoạt động đơn giản như trò chuyện, chơi cờ, sinh hoạt câu lạc bộ lại chính là “bài tập” hiệu quả cho não.
3. Lạm dụng thiết bị điện tử để “tập não”
Nhiều người tin rằng chơi game trí tuệ, xem tin tức, lướt mạng xã hội liên tục trên điện thoại sẽ giúp não hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, lạm dụng màn hình lại gây tác dụng ngược.
Việc tiếp nhận thông tin quá nhanh và dồn dập khiến não quen với sự kích thích ngắn hạn, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ sâu. Chưa kể, ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ – yếu tố gián tiếp làm tăng nguy cơ mắc Alzheimer nếu kéo dài nhiều năm.
Vì sao những thói quen “tốt” này lại nguy hiểm?
Điểm chung của các thói quen trên là mất cân bằng. Não bộ giống như một cơ bắp: nếu không dùng sẽ yếu đi, nhưng dùng sai cách hoặc quá mức cũng gây tổn hại. Các tổ chức y tế lớn như Tổ chức Y tế Thế giới từng nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh, cân đối mới là chìa khóa quan trọng trong phòng ngừa sa sút trí tuệ.
Làm gì để giảm nguy cơ mắc Alzheimer?
Ngủ đủ, đúng giờ, tránh ngủ bù kéo dài.
Duy trì giao tiếp xã hội, học kỹ năng mới, tham gia hoạt động cộng đồng.
Sử dụng thiết bị điện tử có kiểm soát, kết hợp đọc sách, vận động và các trò chơi tư duy truyền thống.
Nguy cơ mắc Alzheimer không đến từ một thói quen đơn lẻ, mà là hệ quả của lối sống kéo dài nhiều năm. Những việc tưởng chừng có lợi, nếu thiếu hiểu biết và cân bằng, có thể trở thành “kẻ thù thầm lặng” của não bộ. Điều chỉnh sớm từ hôm nay chính là cách bảo vệ trí nhớ cho tương lai.
XEM THÊM:
